پرستاری داخلی-جراحی برونر و سودارث 2022 چشم و گوش جلد چهاردهم

معرفی کتاب پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ چشم و گوش، جلد چهاردهم

کتاب پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ چشم و گوش، جلد چهاردهم، با ترجمه دکتر حانیه غلام‌نژاد و انتشار از سوی انتشارات اندیشه رفیع، یکی از مجلدات مجموعه معتبر پرستاری داخلی و جراحی برونر و سودارث است که به ارزیابی عملکرد بینایی، شنوایی و تعادل و اصول مراقبت پرستاری از بیماران مبتلا به اختلالات چشم و گوش اختصاص دارد.

منبع اصلی کتاب، ویرایش پانزدهم Brunner & Suddarth's Textbook of Medical-Surgical Nursing است که در سال ۲۰۲۲ از سوی انتشارات والترز کلوور (Wolters Kluwer) و با ویراستاری جنیس ال. هینکل، کری اچ. چیور و کریستن جی. اوربو منتشر شده است.

بینایی، شنوایی و تعادل از عملکردهای حسی مهمی هستند که در برقراری ارتباط با محیط، حفظ استقلال و انجام ایمن فعالیت‌های روزمره نقش دارند. اختلال در هر یک از این عملکردها می‌تواند بر تحرک، ارتباطات اجتماعی، عملکرد شغلی، سلامت روان و کیفیت زندگی بیمار تأثیر بگذارد.

این جلد با پیوند دادن مبانی آناتومی و فیزیولوژی چشم و گوش به ارزیابی بالینی، روش‌های تشخیص، بیماری‌های شایع و مراقبت پرستاری، چارچوبی منظم برای مطالعه اختلالات حسی فراهم می‌کند.

ساختار و سرفصل‌های اصلی کتاب

بخش چهاردهم ویرایش پانزدهم منبع اصلی انگلیسی با عنوان «عملکرد حسی» (Sensory Function)، شامل دو فصل است:

• فصل ۵۸: ارزیابی و مدیریت بیماران مبتلا به اختلالات چشم و بینایی (Assessment and Management of Patients With Eye and Vision Disorders)
• فصل ۵۹: ارزیابی و مدیریت بیماران مبتلا به اختلالات شنوایی و تعادل (Assessment and Management of Patients With Hearing and Balance Disorders)

در این ساختار، ارزیابی عملکرد حسی در کنار بیماری‌ها و اقدامات مراقبتی مطرح می‌شود. این رویکرد به دانشجو کمک می‌کند نشانه‌های اختلال بینایی یا شنوایی را با ساختمان درگیر، سازوکار بیماری و نیازهای بیمار مرتبط کند.

آناتومی و فیزیولوژی چشم

چشم دستگاهی پیچیده برای دریافت و پردازش اولیه محرک‌های نوری است. قرنیه، عدسی و سایر محیط‌های شفاف چشم در هدایت و تمرکز نور بر شبکیه نقش دارند و سلول‌های گیرنده نوری شبکیه، اطلاعات بصری را به پیام‌های عصبی تبدیل می‌کنند.

عصب بینایی این پیام‌ها را به مسیرهای عصبی مرکزی منتقل می‌کند تا پردازش و ادراک تصویر انجام شود.

شناخت ساختمان بخش قدامی و خلفی چشم، گردش زلالیه و عملکرد شبکیه برای درک بیماری‌هایی مانند گلوکوم، آب‌مروارید و اختلالات شبکیه اهمیت دارد.

ارزیابی بالینی عملکرد بینایی

ارزیابی پرستاری بیمار دارای مشکلات چشمی با بررسی علائمی مانند کاهش دید، تاری دید، درد چشم، قرمزی، ترشح، حساسیت به نور، دوبینی یا مشاهده جرقه‌های نوری آغاز می‌شود.

زمان شروع علائم، یک‌طرفه یا دوطرفه بودن مشکل، وجود آسیب قبلی، سابقه جراحی و بیماری‌های زمینه‌ای از اطلاعات مهم شرح‌حال هستند.

کاهش ناگهانی بینایی، به‌ویژه اگر بدون درد باشد، نیز می‌تواند نشانه یک وضعیت اورژانسی باشد و نباید صرفاً به نبود درد اطمینان کرد.

روش‌های تشخیصی چشم‌پزشکی

اندازه‌گیری حدت بینایی، بررسی میدان بینایی، معاینه مردمک‌ها، ارزیابی بخش قدامی چشم و مشاهده ته چشم از روش‌های مهم بررسی عملکرد و ساختمان چشم هستند.

تونومتری برای اندازه‌گیری فشار داخل چشم و توموگرافی انسجام نوری (OCT) برای بررسی دقیق برخی ساختارهای شبکیه و عصب بینایی کاربرد دارند.

در مراقبت پرستاری، آماده‌سازی بیمار، توضیح روند معاینه، توجه به تأثیر قطره‌های گشادکننده مردمک و رعایت نکات ایمنی پس از اقدامات تشخیصی اهمیت دارد.

اختلالات انکساری و کاهش حدت بینایی

نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی از اختلالات رایج مرتبط با تمرکز نور بر شبکیه هستند.

این مشکلات ممکن است موجب تاری دید و دشواری انجام فعالیت‌های روزانه شوند و بسته به نوع اختلال، با عینک، لنز تماسی یا سایر روش‌های مناسب اصلاح شوند.

در مراقبت پرستاری، ارزیابی تأثیر کاهش دید بر استقلال بیمار و آموزش استفاده صحیح از وسایل کمک‌بینایی اهمیت دارد.

آب‌مروارید

آب‌مروارید یا کاتاراکت به کدورت عدسی طبیعی چشم گفته می‌شود که می‌تواند باعث کاهش تدریجی وضوح بینایی، افزایش حساسیت به نور و اختلال در فعالیت‌هایی مانند مطالعه یا رانندگی شود.

این بیماری با افزایش سن شایع‌تر می‌شود، اما عوامل دیگری نیز ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشند.

در بیماران تحت جراحی آب‌مروارید، آموزش مصرف داروهای چشمی، مراقبت پس از عمل و شناسایی علائم هشداردهنده از وظایف مهم پرستاری است.

گلوکوم یا آب‌سیاه

گلوکوم گروهی از بیماری‌های عصب بینایی است که ممکن است به آسیب پیشرونده و کاهش میدان بینایی منجر شود. افزایش فشار داخل چشم از عوامل خطر مهم است، اما تمام بیماران مبتلا به گلوکوم فشار داخل چشمی بالاتر از محدوده معمول ندارند.

برخی انواع بیماری به‌آرامی پیشرفت می‌کنند و در مراحل اولیه ممکن است علامت آشکاری نداشته باشند.

در مقابل، حمله حاد بسته‌شدن زاویه چشم می‌تواند با درد شدید، کاهش دید، قرمزی و تهوع همراه شود و یک فوریت چشم‌پزشکی است.

آموزش مصرف منظم داروها و پیگیری معاینات، از موضوعات مهم مراقبت بیماران مبتلا به گلوکوم محسوب می‌شود.

بیماری‌های شبکیه

شبکیه با تبدیل محرک‌های نوری به پیام‌های عصبی، در فرایند بینایی نقش اساسی دارد. بیماری‌های عروقی، التهابی یا تحلیل‌برنده شبکیه می‌توانند موجب اختلال بینایی شوند.

رتینوپاتی دیابتی و دژنراسیون ماکولای وابسته به سن از بیماری‌های مهم این حوزه هستند.

در مراقبت پرستاری، توجه به کنترل عوامل خطر زمینه‌ای، پیگیری معاینات و حمایت از بیماران دارای محدودیت بینایی اهمیت دارد.

رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی یکی از عوارض میکروواسکولار دیابت است که در اثر آسیب به عروق شبکیه ایجاد می‌شود. این بیماری ممکن است در مراحل اولیه بدون علامت باشد.

کنترل مناسب عوامل خطر مانند قند خون و فشار خون، همراه با غربالگری و پیگیری منظم چشم، در کاهش خطر اختلال بینایی اهمیت دارد.

در پرستاری، آموزش بیمار درباره ضرورت معاینات دوره‌ای حتی در نبود شکایت بینایی از موضوعات مهم است.

دژنراسیون ماکولا

دژنراسیون ماکولای وابسته به سن می‌تواند دید مرکزی را مختل کند و فعالیت‌هایی مانند مطالعه، تشخیص چهره و انجام کارهای ظریف را دشوار سازد.

این بیماری اشکال متفاوتی دارد و روش درمان آن به نوع و مرحله بیماری وابسته است.

پرستار در ارزیابی محدودیت عملکردی، آموزش استفاده از وسایل کمکی و حمایت از سازگاری بیمار با کاهش بینایی نقش دارد.

جداشدگی شبکیه

جداشدگی شبکیه زمانی رخ می‌دهد که لایه عصبی شبکیه از بافت زیرین خود جدا شود. این وضعیت ممکن است با مشاهده ناگهانی جرقه‌های نوری، افزایش مگس‌پران یا احساس سایه و پرده در میدان بینایی همراه باشد.

جداشدگی شبکیه از وضعیت‌های نیازمند ارزیابی فوری چشم‌پزشکی است؛ زیرا تأخیر در تشخیص و درمان ممکن است پیامدهای جدی برای بینایی داشته باشد.

شناخت این نشانه‌ها برای آموزش بیمار و اولویت‌بندی اقدامات پرستاری اهمیت دارد.

عفونت‌ها و التهاب‌های چشم

کونژنکتیویت، کراتیت و یووئیت از بیماری‌های التهابی یا عفونی مهم چشم هستند. علائمی مانند قرمزی، ترشح، درد، حساسیت به نور و تغییر بینایی ممکن است در این بیماری‌ها دیده شوند.

بااین‌حال، تمام موارد قرمزی چشم ناشی از عفونت ساده نیستند و برخی وضعیت‌ها به بررسی فوری نیاز دارند.

در مراقبت پرستاری، آموزش بهداشت دست، مصرف صحیح داروهای تجویزشده و پرهیز از استفاده خودسرانه از قطره‌های چشمی اهمیت دارد.

آسیب‌های چشم و فوریت‌های بینایی

آسیب‌های چشم ممکن است ناشی از ضربه، ورود جسم خارجی، تماس با مواد شیمیایی یا سایر عوامل باشند.

سوختگی شیمیایی چشم از فوریت‌هایی است که به اقدام فوری بر اساس پروتکل‌های اورژانسی نیاز دارد.

در موارد مشکوک به پارگی کره چشم نیز جلوگیری از فشار بر چشم و ارزیابی تخصصی اهمیت دارد.

پرستار باید با اصول اولیه حفاظت از چشم آسیب‌دیده، شناخت خطرها و ضرورت ارجاع سریع آشنا باشد.

مراقبت پرستاری از بیمار دارای کاهش بینایی

کاهش بینایی می‌تواند خطر سقوط، اشتباه در مصرف دارو و دشواری انجام فعالیت‌های روزمره را افزایش دهد.

در محیط درمانی، معرفی محیط و وسایل، حفظ نظم محل قرارگیری اشیا، توضیح اقدامات پیش از انجام آن‌ها و کمک به تحرک ایمن اهمیت دارد.

هدف مراقبت، حفظ حداکثر استقلال بیمار در کنار پیشگیری از آسیب است.

آناتومی و فیزیولوژی گوش

گوش از بخش‌های خارجی، میانی و داخلی تشکیل شده است. گوش خارجی و میانی در انتقال ارتعاشات صوتی و گوش داخلی در تبدیل آن‌ها به پیام‌های عصبی نقش دارند.

حلزون گوش ساختار اصلی دریافت محرک‌های شنوایی است و دستگاه دهلیزی گوش داخلی در تشخیص وضعیت و حرکت سر و حفظ تعادل مشارکت دارد.

شناخت این ساختمان‌ها برای درک انواع کم‌شنوایی، سرگیجه و اختلالات تعادل ضروری است.

ارزیابی عملکرد شنوایی

ارزیابی بیمار دارای اختلال شنوایی شامل بررسی کاهش شنوایی، وزوز گوش، درد، ترشح، احساس پری گوش و سابقه مواجهه با صدای بلند یا داروهای دارای احتمال سمیت گوشی است.

معاینه گوش و آزمون‌های شنوایی‌سنجی می‌توانند در تعیین نوع و شدت اختلال مفید باشند.

در مراقبت پرستاری، توجه به نحوه برقراری ارتباط با بیمار و تأثیر کم‌شنوایی بر فهم آموزش‌های درمانی اهمیت دارد.

کم‌شنوایی انتقالی و حسی‌عصبی

کم‌شنوایی انتقالی معمولاً با اختلال در انتقال صوت از گوش خارجی یا میانی به گوش داخلی ارتباط دارد.

در مقابل، کم‌شنوایی حسی‌عصبی ممکن است در اثر آسیب حلزون، عصب شنوایی یا سایر بخش‌های مسیر شنوایی ایجاد شود.

شناخت این تفاوت در درک روش‌های ارزیابی، توان‌بخشی و انتخاب وسایل کمک‌شنوایی اهمیت دارد.

افت ناگهانی شنوایی

کاهش ناگهانی شنوایی، به‌ویژه از نوع حسی‌عصبی، ممکن است یک فوریت پزشکی باشد و نیازمند ارزیابی سریع تخصصی است.

بیمار ممکن است این وضعیت را به‌صورت گرفتگی گوش یا کاهش ناگهانی وضوح صدا توصیف کند.

در آموزش و مراقبت پرستاری، تأکید بر ضرورت بررسی زودهنگام و پرهیز از نسبت‌دادن خودکار علائم به تجمع جرم گوش اهمیت دارد.

عفونت گوش خارجی و میانی

اوتیت خارجی و اوتیت میانی از بیماری‌های مهم گوش هستند که از نظر محل درگیری، علل و روش درمان تفاوت دارند.

اوتیت خارجی ممکن است با درد هنگام حرکت لاله گوش، خارش یا ترشح همراه باشد؛ درحالی‌که عفونت گوش میانی در فضای پشت پرده صماخ ایجاد می‌شود.

در مراقبت پرستاری، ارزیابی درد، تب، ترشح، عوامل خطر و پاسخ به درمان اهمیت دارد.

وزوز گوش

وزوز گوش به ادراک صدا در نبود منبع خارجی متناظر گفته می‌شود. این صدا ممکن است به‌صورت زنگ، سوت یا اشکال دیگر توصیف شود.

وزوز می‌تواند با اختلالات شنوایی یا عوامل دیگر ارتباط داشته باشد و شدت تأثیر آن بر زندگی بیماران متفاوت است.

در مراقبت پرستاری، ارزیابی کیفیت خواب، اضطراب، وضعیت شنوایی و نیاز به بررسی تخصصی اهمیت دارد.

سرگیجه و اختلالات تعادل

سرگیجه یک شکایت بالینی است که ممکن است به شکل احساس چرخش، سبکی سر یا ناپایداری بیان شود. این تجربه‌ها لزوماً منشأ یکسانی ندارند.

اختلالات دستگاه دهلیزی گوش داخلی از علل مهم سرگیجه هستند، اما بعضی بیماری‌های عصبی یا قلبی‌عروقی نیز ممکن است علائم مشابهی ایجاد کنند.

در مراقبت پرستاری، ارزیابی نوع سرگیجه، زمان شروع، علائم همراه و خطر سقوط اهمیت دارد.

سرگیجه وضعیتی حمله‌ای خوش‌خیم

سرگیجه وضعیتی حمله‌ای خوش‌خیم (BPPV) یکی از علل شایع سرگیجه با منشأ محیطی است که معمولاً با تغییر وضعیت سر تحریک می‌شود.

حملات اغلب کوتاه‌مدت هستند و ممکن است با احساس چرخش محیط همراه باشند.

تشخیص و انتخاب مانور درمانی مناسب به ارزیابی تخصصی نیاز دارد. در مراقبت پرستاری، پیشگیری از سقوط و آموزش بیمار اهمیت دارد.

بیماری منییر

بیماری منییر با حملات سرگیجه و علائم شنوایی مانند کاهش شنوایی نوسانی، وزوز یا احساس پری گوش همراه است.

علائم و سیر بیماری در بیماران مختلف تفاوت دارند و تشخیص بر اساس معیارهای بالینی مشخص انجام می‌شود.

در مراقبت پرستاری، حمایت از بیمار هنگام حملات، توجه به ایمنی حرکت و آموزش برنامه درمانی اهمیت دارد.

داروهای دارای احتمال سمیت گوشی

برخی داروها می‌توانند با آسیب به ساختارهای شنوایی یا دهلیزی ارتباط داشته باشند. خطر به نوع دارو، مقدار مصرف، مدت مواجهه، عملکرد کلیه و عوامل فردی وابسته است.

در مراقبت پرستاری، بررسی داروهای بیمار، توجه به شکایت از وزوز یا تغییر شنوایی و همکاری در برنامه پایش تجویزشده اهمیت دارد.

بیمار نباید بدون مشورت با تیم درمان، مصرف داروی ضروری خود را قطع کند.

سمعک و وسایل کمک‌شنوایی

وسایل کمک‌شنوایی می‌توانند در بیماران واجد شرایط به بهبود دسترسی به صداها و ارتباطات کمک کنند.

انتخاب و تنظیم سمعک به نوع و شدت کم‌شنوایی، نیازهای ارتباطی و ارزیابی شنوایی‌شناختی بستگی دارد.

پرستار می‌تواند در آموزش استفاده صحیح از وسیله، بررسی موانع ارتباطی و حمایت از بیمار در محیط درمان نقش داشته باشد.

کاشت حلزون شنوایی

کاشت حلزون نوعی مداخله تخصصی است که می‌تواند برای برخی افراد دارای کم‌شنوایی شدید تا عمیق و شرایط مشخص مفید باشد.

این وسیله با سمعک معمولی تفاوت دارد و از طریق تحریک الکتریکی بخش‌هایی از مسیر شنوایی عمل می‌کند.

ارزیابی صلاحیت بیمار، جراحی، تنظیم دستگاه و توان‌بخشی شنوایی از مراحل مهم این فرایند هستند.

توان‌بخشی بینایی، شنوایی و تعادل

در برخی بیماران، درمان بیماری زمینه‌ای به بازگشت کامل عملکرد حسی منجر نمی‌شود. در این شرایط، توان‌بخشی و استفاده از ابزارهای کمکی اهمیت پیدا می‌کند.

توان‌بخشی ممکن است شامل آموزش مهارت‌های سازگاری با کم‌بینایی، استفاده از وسایل کمک‌شنوایی، اصلاح محیط و تمرین‌های اختصاصی تعادل باشد.

هدف این اقدامات، افزایش استقلال، حفظ مشارکت اجتماعی و کاهش خطر آسیب است.

مخاطبان کتاب

پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ چشم و گوش، جلد چهاردهم برای دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد پرستاری، پرستاران بخش‌های چشم‌پزشکی، گوش و حلق و بینی، جراحی، اورژانس، سالمندی و مراکز توان‌بخشی مناسب است.

این جلد همچنین می‌تواند برای داوطلبان آزمون‌های استخدامی و تحصیلات تکمیلی پرستاری و افرادی که به دنبال مرور مبانی مراقبت از اختلالات بینایی، شنوایی و تعادل هستند، منبعی آموزشی باشد.

بررسی تخصصی کتاب پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ چشم و گوش، جلد چهاردهم

اختلالات بینایی، شنوایی و تعادل از مشکلات مهم بالینی هستند که ممکن است بر ایمنی، ارتباطات اجتماعی، استقلال عملکردی و کیفیت زندگی بیمار تأثیر بگذارند. کتاب پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ چشم و گوش، جلد چهاردهم، با تمرکز بر عملکرد حسی و مراقبت از بیماران مبتلا به اختلالات چشم و گوش، چارچوبی علمی برای شناخت نیازهای مراقبتی این گروه فراهم می‌کند.

اهمیت این جلد در آن است که بیماری‌های چشم و گوش را تنها به شناخت علائم و روش‌های درمان محدود نمی‌کند، بلکه پیامدهای کاهش عملکرد حسی را در زندگی روزمره و مراقبت بالینی نیز مورد توجه قرار می‌دهد.

ساختار آموزشی و سازمان‌دهی مباحث

بخش چهاردهم ویرایش پانزدهم برونر و سودارث شامل دو فصل است که نخست به ارزیابی و مدیریت اختلالات چشم و بینایی و سپس به اختلالات شنوایی و تعادل اختصاص دارند.

این ساختار به دانشجو کمک می‌کند مبانی عملکرد طبیعی حواس را با بیماری‌های مربوط به هر دستگاه پیوند دهد.

همچنین بررسی اختلالات تعادل در کنار بیماری‌های گوش اهمیت دارد؛ زیرا دستگاه دهلیزی گوش داخلی یکی از اجزای مهم تنظیم تعادل و تثبیت نگاه هنگام حرکت سر است.

ارزیابی بینایی و اهمیت شناخت علائم هشداردهنده

یکی از مهم‌ترین مهارت‌های پرستاری چشم، توانایی تشخیص تفاوت میان مشکلات شایع و وضعیت‌های نیازمند ارزیابی فوری است.

برای مثال، تاری دید تدریجی ممکن است با اختلالات انکساری یا آب‌مروارید مرتبط باشد؛ اما کاهش ناگهانی بینایی، حتی در نبود درد، می‌تواند نشانه اختلال جدی شبکیه، عصب بینایی یا گردش خون چشم باشد.

در مراقبت پرستاری، بررسی زمان شروع، شدت، یک‌طرفه یا دوطرفه بودن علائم و وجود درد یا سایر نشانه‌های همراه اهمیت دارد.

آب‌مروارید و مراقبت از بیمار جراحی‌شونده

آب‌مروارید یکی از علل مهم کاهش بینایی، به‌ویژه در سنین بالاتر، است. در بیماران واجد شرایط، جراحی می‌تواند موجب بهبود عملکرد بینایی شود.

مراقبت پرستاری پیش و پس از جراحی، شامل آموزش بیمار درباره روند درمان، مصرف صحیح قطره‌های تجویزشده و شناسایی تغییرات غیرطبیعی است.

یکی از نکات مهم آن است که درد شدید، کاهش ناگهانی دید یا علائم نگران‌کننده پس از جراحی نباید به‌عنوان بخشی طبیعی از روند بهبودی تلقی شوند و به ارزیابی سریع نیاز دارند.

گلوکوم و اهمیت پیشگیری از آسیب پیشرونده

گلوکوم از بیماری‌هایی است که می‌تواند به آسیب برگشت‌ناپذیر عصب بینایی منجر شود. بعضی انواع آن در مراحل اولیه بدون علائم آشکار پیشرفت می‌کنند.

در مراقبت پرستاری، آموزش بیمار درباره اهمیت پیگیری معاینات و مصرف منظم درمان‌های تجویزشده نقش مهمی دارد.

همچنین باید توجه داشت که فشار داخل چشم تنها یکی از عوامل ارزیابی گلوکوم است و تشخیص بیماری به بررسی وضعیت عصب بینایی و سایر اطلاعات بالینی نیاز دارد.

رتینوپاتی دیابتی و ارتباط با مراقبت از بیماران مزمن

رتینوپاتی دیابتی نمونه‌ای از عوارض میکروواسکولار است که می‌تواند در طول زمان موجب اختلال بینایی شود.

در این زمینه، ارتباط مباحث جلد چهاردهم با فصل دیابت در جلد دهم مجموعه اهمیت پیدا می‌کند.

پرستار باید بتواند ضرورت پیگیری چشم‌پزشکی را برای بیمار مبتلا به دیابت توضیح دهد و بر این موضوع تأکید کند که نبود مشکل بینایی آشکار، لزوماً به معنای نبود آسیب شبکیه نیست.

جداشدگی شبکیه و ضرورت اقدام به‌موقع

جداشدگی شبکیه از وضعیت‌هایی است که تشخیص زودهنگام آن می‌تواند در حفظ بینایی اهمیت داشته باشد.

ظهور ناگهانی جرقه‌های نوری، افزایش مگس‌پران یا احساس پرده در میدان بینایی از نشانه‌های هشداردهنده هستند.

یکی از ارزش‌های آموزشی این مبحث، تقویت توانایی پرستار در شناسایی فوریت‌های چشم‌پزشکی و جلوگیری از تأخیر در ارجاع بیمار است.

آسیب‌های چشم و ایمنی مراقبت

آسیب شیمیایی یا نافذ چشم ممکن است با خطر قابل‌توجه کاهش بینایی همراه باشد.

در این بیماران، شناخت سازوکار آسیب و اصول حفاظت از چشم اهمیت دارد.

برای مثال، در مواجهه با مواد شیمیایی، اقدام فوری مطابق پروتکل اورژانسی اهمیت اساسی دارد؛ درحالی‌که در آسیب مشکوک به پارگی کره چشم، اعمال فشار بر چشم ممکن است خطرناک باشد.

این تفاوت‌ها نشان می‌دهند که مراقبت ایمن به شناخت نوع آسیب و پرهیز از اقدامات نامناسب وابسته است.

کاهش بینایی و خطر سقوط

کاهش بینایی می‌تواند حرکت در محیط ناآشنا را دشوار کند و احتمال سقوط را افزایش دهد.

در مراقبت از بیمار بستری، معرفی محیط، حفظ نظم اطراف تخت، توضیح محل قرارگیری وسایل و کمک متناسب با نیاز بیمار اهمیت دارد.

بااین‌حال، هدف مراقبت نباید ایجاد وابستگی غیرضروری باشد. حفظ استقلال بیمار و مشارکت او در تصمیم‌های مراقبتی از اصول مهم توان‌بخشی و پرستاری فردمحور است.

کم‌شنوایی و اهمیت ارتباط درمانی

کم‌شنوایی می‌تواند دریافت اطلاعات، درک دستورهای دارویی و مشارکت بیمار در تصمیم‌های درمانی را دشوار کند.

یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های پرستار، سازگارکردن روش ارتباط با نیاز بیمار است. صحبت‌کردن واضح، کاهش سروصدای محیط، فراهم‌کردن امکان مشاهده چهره گوینده و استفاده از وسایل کمک‌شنوایی در صورت نیاز می‌توانند مفید باشند.

افزایش شدت صدا به‌تنهایی همیشه موجب بهبود درک گفتار نمی‌شود، به‌ویژه در برخی انواع کم‌شنوایی حسی‌عصبی.

تفاوت کم‌شنوایی انتقالی و حسی‌عصبی

شناخت تفاوت انواع کم‌شنوایی از مبانی مهم مطالعه اختلالات گوش است.

در کم‌شنوایی انتقالی، مشکل عمدتاً در انتقال انرژی صوتی از گوش خارجی یا میانی به گوش داخلی قرار دارد؛ درحالی‌که کم‌شنوایی حسی‌عصبی با آسیب ساختارهای حسی یا عصبی مسیر شنوایی ارتباط دارد.

این تمایز در انتخاب روش تشخیص، درمان و توان‌بخشی اهمیت دارد و به دانشجو کمک می‌کند علل متفاوت کاهش شنوایی را با یکدیگر اشتباه نگیرد.

افت ناگهانی شنوایی؛ یک فوریت قابل چشم‌پوشی

کاهش ناگهانی شنوایی ممکن است از سوی بیمار با احساس گرفتگی گوش توصیف شود و به اشتباه به جرم گوش یا مشکلات ساده‌تر نسبت داده شود.

در موارد مشکوک به کم‌شنوایی حسی‌عصبی ناگهانی، ارزیابی سریع تخصصی اهمیت دارد؛ زیرا فرصت درمان در برخی بیماران محدود است.

شناخت این موضوع برای پرستاران اورژانس، درمانگاه و بخش‌های عمومی اهمیت ویژه‌ای دارد.

وزوز گوش و تأثیر آن بر کیفیت زندگی

وزوز گوش ممکن است با اختلال خواب، دشواری تمرکز، اضطراب یا کاهش کیفیت زندگی همراه شود.

شدت ناراحتی بیمار لزوماً با بلندی ادراک‌شده صدا رابطه مستقیمی ندارد.

در مراقبت پرستاری، توجه به تجربه بیمار، شناسایی مشکلات همراه و معرفی روش‌های ارزیابی و مدیریت تخصصی اهمیت دارد.

در این حوزه، حمایت روانی‌اجتماعی و آموزش می‌توانند در کنار سایر مداخلات نقش داشته باشند.

سرگیجه و اهمیت تشخیص افتراقی

سرگیجه از شکایات شایع است، اما تمام موارد آن ناشی از اختلال گوش داخلی نیستند.

احساس چرخش، سبکی سر، ناپایداری و عدم تعادل ممکن است علل متفاوتی داشته باشند. برخی اختلالات عصبی یا قلبی‌عروقی نیز می‌توانند با سرگیجه مراجعه کنند.

در ارزیابی پرستاری، زمان شروع، مدت حمله، ارتباط با حرکت سر و وجود نشانه‌های عصبی همراه اهمیت دارند.

سرگیجه حاد همراه با علائمی مانند ضعف یک‌طرفه، اختلال گفتار یا سایر نشانه‌های عصبی جدید، نیازمند بررسی فوری است.

اختلالات دهلیزی و پیشگیری از سقوط

در بیماری‌هایی مانند سرگیجه وضعیتی حمله‌ای خوش‌خیم یا منییر، بیمار ممکن است به دلیل احساس چرخش یا ناپایداری در انجام فعالیت‌ها دچار مشکل شود.

در مراقبت پرستاری، کمک به جابه‌جایی ایمن، کاهش عوامل خطر سقوط و آموزش متناسب با تشخیص اهمیت دارد.

همچنین نباید همه انواع سرگیجه را با یک مانور یا روش درمانی یکسان مدیریت کرد؛ زیرا انتخاب مداخله به علت زمینه‌ای وابسته است.

سمیت گوشی و ایمنی دارودرمانی

برخی داروها می‌توانند با آسیب به سیستم شنوایی یا تعادل همراه باشند. شدت خطر به دارو، مقدار مصرف، مدت درمان، وضعیت کلیه و عوامل دیگر وابسته است.

در پرستاری، آگاهی از داروهای دارای احتمال سمیت گوشی و توجه به علائم جدید مانند تغییر شنوایی، وزوز یا اختلال تعادل اهمیت دارد.

این مبحث ارتباط مستقیمی با مراقبت از بیماران کلیوی دارد؛ زیرا اختلال دفع بعضی داروها ممکن است خطر عوارض آن‌ها را افزایش دهد.

سمعک، کاشت حلزون و توان‌بخشی شنوایی

بخشی از مراقبت بیماران دارای کم‌شنوایی به توان‌بخشی و استفاده از فناوری‌های کمک‌شنوایی مربوط می‌شود.

سمعک و کاشت حلزون، سازوکار و شرایط استفاده متفاوتی دارند. انتخاب وسیله مناسب به نوع کم‌شنوایی و ارزیابی تخصصی وابسته است.

همچنین موفقیت توان‌بخشی تنها به تهیه وسیله محدود نیست و آموزش استفاده، تنظیم مناسب و پیگیری عملکرد بیمار نیز اهمیت دارد.

مراقبت از سالمندان دارای اختلالات حسی

کاهش بینایی و شنوایی در سنین بالاتر شایع‌تر می‌شود و ممکن است بر توانایی برقراری ارتباط، تحرک و مدیریت داروها تأثیر بگذارد.

در مراقبت از سالمندان، شناسایی اختلالات حسی و تأمین وسایل کمکی می‌تواند در بهبود ارتباط و کاهش برخی خطرهای مراقبتی مؤثر باشد.

همچنین لازم است مشکلات شنوایی از اختلالات شناختی تفکیک شوند؛ زیرا دشواری شنیدن پرسش‌ها ممکن است به اشتباه به‌عنوان مشکل شناختی تفسیر شود.

مقایسه با منابع تخصصی چشم‌پزشکی و گوش و حلق و بینی

برونر و سودارث یک مرجع جامع پرستاری داخلی و جراحی است و مباحث چشم و گوش را با تمرکز بر ارزیابی بیمار، شناخت بیماری‌ها، ایمنی و مراقبت پرستاری ارائه می‌کند.

در مقابل، منابع تخصصی چشم‌پزشکی جزئیات بیشتری درباره بیماری‌های شبکیه، روش‌های جراحی و تصویربرداری پیشرفته ارائه می‌دهند. منابع تخصصی گوش و حلق و بینی و شنوایی‌شناسی نیز مباحث تشخیص و درمان اختلالات شنوایی و دهلیزی را عمیق‌تر بررسی می‌کنند.

بنابراین جلد چهاردهم برونر برای آموزش دانشگاهی و تقویت مبانی مراقبت مناسب است، اما جایگزین منابع تخصصی و آموزش عملی اقدامات پیشرفته نیست.

نقاط قوت کتاب

از مهم‌ترین نقاط قوت این جلد می‌توان به پوشش هم‌زمان اختلالات بینایی، شنوایی و تعادل، سازمان‌دهی روشن مباحث و ارتباط دادن بیماری‌ها با نیازهای مراقبتی بیمار اشاره کرد.

توجه به فوریت‌هایی مانند کاهش ناگهانی بینایی، جداشدگی شبکیه و افت ناگهانی شنوایی، در کنار بیماری‌های مزمنی مانند گلوکوم و کم‌شنوایی، دامنه کاربرد بالینی این بخش را افزایش می‌دهد.

همچنین تأکید بر ایمنی بیمار، پیشگیری از سقوط، ارتباط مؤثر و توان‌بخشی حسی، از جنبه‌های مهم آن برای دانشجویان و پرستاران است.

محدودیت‌ها و ملاحظات علمی

نخستین محدودیت این بخش، گستردگی مباحث چشم و گوش در قالب دو فصل از یک مرجع عمومی پرستاری است. برای مطالعه روش‌های پیشرفته تشخیص، جراحی‌های اختصاصی و توان‌بخشی تخصصی، منابع تکمیلی ضرورت دارند.

همچنین از زمان انتشار ویرایش ۲۰۲۲، برخی روش‌ها و راهنماهای مربوط به بیماری‌های شبکیه، درمان گلوکوم، ارزیابی سرگیجه و مدیریت کم‌شنوایی به‌روزرسانی شده‌اند.

بنابراین کاربرد بالینی باید با راهنماهای معتبر جدید و دستورالعمل‌های مراکز درمانی هماهنگ شود. مطالعه نظری نیز جایگزین آموزش عملی و صلاحیت حرفه‌ای برای انجام اقدامات تخصصی نیست.

جمع‌بندی و ارزیابی نهایی

کتاب پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ چشم و گوش، جلد چهاردهم، ترجمه دکتر حانیه غلام‌نژاد، منبعی دانشگاهی برای شناخت اختلالات بینایی، شنوایی و تعادل و اصول مراقبت پرستاری از بیماران مبتلا به این مشکلات است.

پوشش ارزیابی عملکرد حسی، بیماری‌های مهم چشم و گوش، شناخت فوریت‌ها، پیشگیری از آسیب و توان‌بخشی، چارچوبی منظم برای یادگیری این حوزه فراهم می‌کند.

این جلد برای دانشجویان پرستاری، پرستاران بخش‌های چشم و گوش، کارکنان اورژانس، مراکز سالمندی و توان‌بخشی و داوطلبان آزمون‌های مرتبط با پرستاری انتخابی مناسب محسوب می‌شود.