پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث 2022 ارتوپدی جلد هشتم

معرفی کتاب پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ ارتوپدی، جلد هشتم

کتاب پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ ارتوپدی، جلد هشتم، با ترجمه دکتر میترا زندی و دکتر حمیده ابراهیمی و انتشار از سوی انتشارات اندیشه رفیع، یکی از مجلدات مجموعه معتبر پرستاری داخلی و جراحی برونر و سودارث است. این کتاب به ارزیابی عملکرد دستگاه اسکلتی‌عضلانی، شناخت اختلالات استخوان‌ها، مفاصل و عضلات و مراقبت پرستاری از بیماران مبتلا به بیماری‌ها و آسیب‌های ارتوپدی اختصاص دارد.

منبع اصلی کتاب، ویرایش پانزدهم Brunner & Suddarth's Textbook of Medical-Surgical Nursing است که در سال ۲۰۲۲ توسط انتشارات والترز کلوور (Wolters Kluwer)، با ویراستاری جنیس ال. هینکل (Janice L. Hinkle)، کری اچ. چیور (Kerry H. Cheever) و کریستن جی. اوربو (Kristen J. Overbaugh) منتشر شده است.

دستگاه اسکلتی‌عضلانی با ایجاد حمایت ساختاری، محافظت از اندام‌های حیاتی و فراهم‌کردن امکان حرکت، نقش مهمی در استقلال عملکردی انسان دارد. بیماری‌های استخوانی و مفصلی، آسیب‌های بافت نرم، شکستگی‌ها، اختلالات ستون فقرات و عوارض ناشی از بی‌حرکتی می‌توانند بر توانایی انجام فعالیت‌های روزانه و کیفیت زندگی بیمار تأثیر بگذارند.

این جلد با پیوند دادن مبانی آناتومی و فیزیولوژی دستگاه اسکلتی‌عضلانی به ارزیابی بالینی، روش‌های تشخیص، درمان و مراقبت پرستاری، چارچوبی منظم برای شناخت بیماران ارتوپدی فراهم می‌کند. توجه به مدیریت درد، حفظ عملکرد حرکتی، پیشگیری از عوارض و توان‌بخشی، از محورهای اساسی آن است.

ساختار و سرفصل‌های اصلی کتاب

بخش هشتم ویرایش پانزدهم منبع انگلیسی با عنوان «عملکرد دستگاه اسکلتی‌عضلانی» (Musculoskeletal Function)، سه فصل اصلی دارد:

• فصل ۳۵: ارزیابی عملکرد دستگاه اسکلتی‌عضلانی (Assessment of Musculoskeletal Function)
• فصل ۳۶: مدیریت بیماران مبتلا به اختلالات اسکلتی‌عضلانی (Management of Patients With Musculoskeletal Disorders)
• فصل ۳۷: مدیریت بیماران مبتلا به آسیب‌های اسکلتی‌عضلانی (Management of Patients With Musculoskeletal Trauma)

ساختار سه‌فصلی منبع اصلی، آموزش را از ارزیابی دستگاه حرکتی آغاز می‌کند و سپس به بیماری‌های غیرآسیبی و صدمات ارتوپدی گسترش می‌دهد. این ترتیب به دانشجو کمک می‌کند میان یافته‌های معاینه، نوع اختلال و اولویت‌های مراقبتی ارتباط برقرار کند.

آناتومی و فیزیولوژی دستگاه اسکلتی‌عضلانی

دستگاه اسکلتی‌عضلانی از استخوان‌ها، مفاصل، عضلات اسکلتی، تاندون‌ها، رباط‌ها و ساختارهای حمایتی تشکیل شده است. این اجزا با همکاری دستگاه عصبی، حرکت و حفظ وضعیت بدن را امکان‌پذیر می‌کنند.

استخوان‌ها علاوه بر حمایت مکانیکی، در ذخیره مواد معدنی و محافظت از اندام‌های داخلی نقش دارند. بافت استخوانی نیز ساختاری ایستا نیست و به‌طور مداوم تحت فرایندهای بازسازی و نوسازی قرار می‌گیرد.

شناخت ارتباط میان ساختمان استخوان، عملکرد مفصل و نیروهای واردشده بر بافت‌ها، برای درک شکستگی‌ها، بیماری‌های تحلیل‌برنده و آسیب‌های ناشی از فشار مکانیکی اهمیت دارد.

ارزیابی بالینی بیمار ارتوپدی

ارزیابی پرستاری دستگاه اسکلتی‌عضلانی شامل بررسی درد، تورم، تغییر شکل اندام، محدودیت دامنه حرکتی، ضعف عضلانی و اختلال در راه‌رفتن یا انجام فعالیت‌های روزمره است.

در گردآوری شرح‌حال، توجه به زمان شروع علائم، سابقه آسیب، بیماری‌های زمینه‌ای، مصرف داروها و سطح عملکرد قبلی بیمار اهمیت دارد.

همچنین ارزیابی وضعیت عصبی‌عروقی اندام، به‌ویژه پس از شکستگی، جراحی یا استفاده از وسایل ثابت‌کننده، از موضوعات مهم مراقبت ارتوپدی است.

ارزیابی وضعیت عصبی‌عروقی اندام‌ها

آسیب‌های ارتوپدی ممکن است بر خون‌رسانی و عملکرد عصبی اندام تأثیر بگذارند. در ارزیابی عصبی‌عروقی، بررسی رنگ و دمای پوست، پرشدگی مویرگی، نبض‌های قابل لمس، حس، حرکت و شدت درد اهمیت دارد.

درد شدید یا رو به افزایش، به‌ویژه در صورت نامتناسب‌بودن با نوع آسیب یا تشدید هنگام کشش غیرفعال عضلات، ممکن است نشانه‌ای هشداردهنده باشد.

در این شرایط، شناخت احتمال سندرم کمپارتمان و ضرورت ارزیابی فوری اهمیت حیاتی دارد. وجود نبض محیطی نیز به‌تنهایی این عارضه را رد نمی‌کند.

روش‌های تشخیصی بیماری‌های اسکلتی‌عضلانی

رادیوگرافی از روش‌های رایج بررسی شکستگی‌ها و بسیاری از اختلالات استخوانی است. در شرایط مشخص، توموگرافی رایانه‌ای، تصویربرداری تشدید مغناطیسی و سونوگرافی می‌توانند اطلاعات تکمیلی فراهم کنند.

همچنین سنجش تراکم مواد معدنی استخوان برای ارزیابی خطر پوکی استخوان در گروه‌های واجد شرایط کاربرد دارد.

در مراقبت پرستاری، آماده‌سازی بیمار، توجه به محدودیت‌های حرکتی و بررسی ملاحظات ایمنی مرتبط با روش تشخیصی اهمیت دارد.

اختلالات متابولیکی استخوان و پوکی استخوان

پوکی استخوان یک اختلال اسکلتی است که با کاهش استحکام استخوان و افزایش خطر شکستگی همراه می‌شود. این بیماری ممکن است تا زمان ایجاد شکستگی بدون علائم مشخص باقی بماند.

عواملی مانند سن، برخی تغییرات هورمونی، سابقه شکستگی، مصرف طولانی‌مدت بعضی داروها و شرایط زمینه‌ای می‌توانند در افزایش خطر نقش داشته باشند.

مراقبت پرستاری در این حوزه بر آموزش پیشگیری از سقوط، فعالیت بدنی متناسب، دریافت کافی مواد مغذی و پیگیری درمان تجویزشده تمرکز دارد.

استئومیلیت و عفونت‌های استخوان

استئومیلیت به عفونت استخوان گفته می‌شود و ممکن است پس از ورود مستقیم میکروارگانیسم‌ها از طریق آسیب یا جراحی یا در نتیجه انتشار عفونت از مسیر خون ایجاد شود.

این بیماری می‌تواند با درد، التهاب موضعی و در برخی موارد علائم عمومی عفونت همراه باشد. تشخیص و درمان آن به بررسی عوامل زمینه‌ای و شرایط بیمار وابسته است.

پرستار در پایش علائم، مراقبت از زخم، اجرای درمان ضدمیکروبی تجویزشده و آموزش بیمار نقش دارد.

آرتروز و بیماری‌های تحلیل‌برنده مفاصل

استئوآرتریت یا آرتروز، بیماری شایعی است که با تغییرات ساختاری و عملکردی مفصل و بافت‌های اطراف آن ارتباط دارد. درد، خشکی کوتاه‌مدت پس از استراحت و محدودیت حرکتی از تظاهرات احتمالی هستند.

شدت تغییرات تصویربرداری همیشه با میزان درد یا ناتوانی بیمار مطابقت کامل ندارد؛ بنابراین ارزیابی باید به عملکرد و تجربه فردی بیمار نیز توجه کند.

در مراقبت پرستاری، آموزش مدیریت علائم، فعالیت بدنی مناسب، کنترل عوامل خطر و حمایت از استقلال عملکردی اهمیت دارد.

کمردرد و اختلالات ستون فقرات

کمردرد یکی از مشکلات شایع دستگاه اسکلتی‌عضلانی است که ممکن است علل عضلانی، مفصلی، دیسکی، عصبی یا سایر عوامل داشته باشد.

بسیاری از موارد کمردرد غیراختصاصی هستند؛ بااین‌حال، برخی علائم مانند ضعف عصبی پیشرونده، اختلال جدید عملکرد مثانه یا روده، تب همراه با عوامل خطر عفونت یا سابقه بدخیمی، نیازمند بررسی فوری‌تر هستند.

شناخت علائم هشداردهنده و تمایز میان موارد معمول و شرایط جدی، از مباحث مهم ارزیابی پرستاری است.

اختلالات دیسک بین‌مهره‌ای

تغییرات دیسک بین‌مهره‌ای ممکن است در برخی بیماران با درد و علائم ناشی از تحریک یا فشار بر ریشه‌های عصبی همراه شوند.

درگیری عصبی می‌تواند به درد انتشار‌یابنده، تغییر حس یا ضعف عضلانی منجر شود.

مراقبت پرستاری شامل ارزیابی درد، وضعیت عصبی، توانایی حرکت و حمایت از برنامه درمان و توان‌بخشی مناسب است.

جراحی تعویض مفصل

تعویض مفصل ران یا زانو از مداخلات جراحی مهم در بیماران منتخب مبتلا به آسیب یا بیماری پیشرفته مفصلی است.

مراقبت پیش و پس از جراحی شامل آموزش بیمار، مدیریت درد، پایش زخم، پیشگیری از عوارض و حمایت از تحرک ایمن است.

محدودیت‌های حرکتی و برنامه بازتوانی باید بر اساس نوع جراحی، روش انجام آن و نظر تیم درمان تعیین شوند؛ زیرا توصیه‌های یکسان برای تمام بیماران مناسب نیستند.

شکستگی‌های استخوان

شکستگی به ایجاد گسست در پیوستگی بافت استخوان گفته می‌شود و می‌تواند در اثر ضربه یا کاهش استحکام استخوان رخ دهد.

شکستگی‌ها از نظر محل، الگوی شکست، میزان جابه‌جایی و باز یا بسته‌بودن آسیب تفاوت دارند.

در مراقبت پرستاری، ارزیابی درد، وضعیت عصبی‌عروقی، آسیب بافت نرم و علائم احتمالی عوارض اهمیت دارد. همچنین آموزش بیمار درباره محدودیت‌های تحمل وزن و مراقبت از وسایل ثابت‌کننده ضروری است.

مراحل ترمیم شکستگی

ترمیم استخوان پس از شکستگی فرایندی زیستی است که با پاسخ التهابی آغاز می‌شود و با تشکیل بافت ترمیمی و بازسازی تدریجی استخوان ادامه می‌یابد.

عواملی مانند وضعیت خون‌رسانی، شدت آسیب بافتی، ثبات محل شکستگی، وضعیت تغذیه و برخی بیماری‌های زمینه‌ای می‌توانند بر روند ترمیم تأثیر بگذارند.

شناخت این فرایندها به پرستار کمک می‌کند اهمیت مراقبت مناسب، پیگیری درمان و شناسایی مشکلات احتمالی ترمیم را به بیمار توضیح دهد.

گچ‌گیری و آتل‌بندی

گچ و آتل از وسایل ثابت‌کننده‌ای هستند که در شرایط مختلف برای محافظت از اندام آسیب‌دیده و محدودکردن حرکات ناخواسته به کار می‌روند.

مراقبت پرستاری شامل بررسی وضعیت پوست، میزان تورم، درد، حس و حرکت اندام و اطمینان از نبود فشار نامناسب است.

آموزش درباره علائم هشداردهنده مانند درد شدید فزاینده، بی‌حسی جدید یا تغییر واضح رنگ اندام، از موضوعات مهم مراقبت در منزل است.

کشش ارتوپدی

کشش در برخی شرایط ارتوپدی برای اعمال نیروی کنترل‌شده و کمک به حفظ وضعیت یا هم‌راستایی اندام استفاده می‌شود.

در مراقبت پرستاری، توجه به عملکرد صحیح سامانه کشش، وضعیت پوست و اندام، درد و محدودیت‌های ناشی از بی‌حرکتی اهمیت دارد.

تغییر در اجزای سامانه کشش باید مطابق دستور درمانی و توسط افراد دارای صلاحیت انجام شود.

تثبیت داخلی و خارجی شکستگی

برخی شکستگی‌ها برای حفظ هم‌راستایی و ثبات مناسب به روش‌های جراحی مانند تثبیت داخلی یا فیکساتور خارجی نیاز دارند.

در تثبیت داخلی ممکن است از پیچ، پلاک یا میله استفاده شود. در تثبیت خارجی نیز مجموعه‌ای از پین‌ها و اتصالات خارج از بدن به حفظ ثبات قطعات استخوان کمک می‌کنند.

در مراقبت پرستاری، پایش وضعیت عصبی‌عروقی، مراقبت از زخم و محل پین‌ها مطابق پروتکل، شناسایی علائم عفونت و آموزش بیمار اهمیت دارد.

سندرم کمپارتمان

سندرم کمپارتمان حاد یکی از عوارض خطرناک آسیب‌های اندام است که در آن افزایش فشار در فضای محدود عضلانی می‌تواند خون‌رسانی بافتی را مختل کند.

این وضعیت ممکن است پس از شکستگی، آسیب شدید بافت نرم یا برخی اقدامات درمانی ایجاد شود.

تشخیص زودهنگام اهمیت حیاتی دارد؛ زیرا تأخیر در درمان می‌تواند به آسیب برگشت‌ناپذیر عصب و عضله منجر شود. درد شدید نامتناسب با آسیب و درد هنگام کشش غیرفعال از نشانه‌های هشداردهنده مهم هستند.

آمبولی چربی و عوارض سیستمیک تروما

سندرم آمبولی چربی ممکن است در برخی بیماران پس از شکستگی استخوان‌های بلند یا آسیب‌های شدید ایجاد شود.

این وضعیت می‌تواند با اختلال تنفسی، تغییرات عصبی و در بعضی موارد پتشی همراه باشد.

شناخت علائم احتمالی و گزارش فوری تغییرات تنفسی یا وضعیت هوشیاری، در مراقبت از بیماران دچار تروما اهمیت دارد.

قطع عضو و مراقبت توان‌بخشی

قطع عضو ممکن است به دلایلی مانند آسیب شدید، بیماری عروقی پیشرفته، عفونت کنترل‌نشده یا برخی تومورها ضرورت پیدا کند.

مراقبت پرستاری علاوه بر وضعیت زخم و کنترل درد، شامل توجه به سازگاری روانی، توانایی عملکردی، مراقبت از اندام باقی‌مانده و آمادگی برای استفاده از پروتز در بیماران واجد شرایط است.

درد اندام خیالی نیز از موضوعات مهم پس از قطع عضو است و باید از سایر انواع درد یا احساس اندام خیالی تفکیک شود.

پیشگیری از عوارض بی‌حرکتی

بی‌حرکتی طولانی‌مدت پس از آسیب یا جراحی ارتوپدی می‌تواند خطر زخم فشاری، ترومبوآمبولی وریدی، کاهش قدرت عضلانی و سایر مشکلات را افزایش دهد.

در برنامه مراقبت، تحرک زودهنگام در صورت مجازبودن، ارزیابی خطر سقوط، مراقبت از پوست و اقدامات پیشگیرانه تجویزشده اهمیت دارند.

نوع و میزان فعالیت باید با توجه به ثبات آسیب، محدودیت تحمل وزن و وضعیت عمومی بیمار تعیین شود.

توان‌بخشی و بازگشت به فعالیت

هدف مراقبت ارتوپدی تنها ترمیم ساختار آسیب‌دیده نیست؛ بلکه بازگرداندن حداکثر عملکرد ممکن و استقلال بیمار نیز اهمیت دارد.

توان‌بخشی ممکن است شامل تمرین‌های حرکتی و تقویتی، آموزش راه‌رفتن، استفاده از وسایل کمکی و سازگاری با محدودیت‌های موقت یا پایدار باشد.

همکاری پرستار با فیزیوتراپیست، کاردرمانگر و سایر اعضای تیم درمان برای برنامه‌ریزی مراقبت و ترخیص ایمن ضروری است.

مخاطبان کتاب

پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ ارتوپدی، جلد هشتم برای دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد پرستاری، پرستاران شاغل در بخش‌های ارتوپدی، جراحی، اورژانس، مراقبت‌های ویژه و مراکز توان‌بخشی مناسب است.

همچنین داوطلبان آزمون‌های استخدامی و تحصیلات تکمیلی پرستاری می‌توانند از این جلد برای مطالعه و مرور مباحث ارزیابی دستگاه اسکلتی‌عضلانی، بیماری‌های ارتوپدی و مراقبت از بیماران دچار تروما استفاده کنند.

بررسی تخصصی کتاب پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ ارتوپدی، جلد هشتم

مراقبت از بیماران ارتوپدی یکی از حوزه‌های مهم پرستاری داخلی و جراحی است که در آن شناخت ساختمان و عملکرد دستگاه اسکلتی‌عضلانی باید به ارزیابی بالینی، پیشگیری از عوارض و بازگرداندن عملکرد بیمار پیوند داده شود. کتاب برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ ارتوپدی، جلد هشتم با تمرکز بر بیماری‌ها و آسیب‌های استخوان، مفصل و عضله، چارچوبی علمی برای مطالعه مراقبت پرستاری در این حوزه ارائه می‌کند.

اهمیت این جلد در آن است که ارتوپدی را صرفاً به درمان شکستگی یا مراقبت از اندام گچ‌گرفته محدود نمی‌کند؛ بلکه به ارزیابی عملکرد حرکتی، بیماری‌های مزمن اسکلتی‌عضلانی، مراقبت پیرامون جراحی، عوارض تروما و توان‌بخشی نیز توجه دارد.

ساختار علمی و ترتیب آموزشی مباحث

بخش هشتم ویرایش پانزدهم برونر و سودارث از سه فصل تشکیل شده است: ارزیابی عملکرد اسکلتی‌عضلانی، مدیریت اختلالات اسکلتی‌عضلانی و مدیریت آسیب‌های اسکلتی‌عضلانی.

این ترتیب از نظر آموزشی مناسب است؛ زیرا دانشجو ابتدا با روش‌های ارزیابی و ویژگی‌های عملکرد طبیعی آشنا می‌شود و سپس می‌تواند تغییرات ناشی از بیماری یا آسیب را درک کند.

تفکیک بیماری‌های غیرآسیبی از تروما نیز به شناخت تفاوت میان مراقبت بلندمدت و مراقبت حاد کمک می‌کند. برای مثال، اهداف پرستاری در بیمار مبتلا به آرتروز مزمن با بیمار دارای شکستگی باز و آسیب شدید بافت نرم یکسان نیستند.

ارزیابی عملکردی؛ فراتر از معاینه استخوان و مفصل

یکی از نقاط قوت موضوعی این بخش، تأکید بر ارزیابی عملکرد بیمار است. در ارتوپدی، وجود درد یا محدودیت دامنه حرکتی به‌تنهایی تصویر کاملی از وضعیت فرد ارائه نمی‌دهد.

توانایی راه‌رفتن، حفظ تعادل، انجام فعالیت‌های روزمره، استفاده از دست‌ها و جابه‌جایی ایمن از شاخص‌های مهم عملکردی هستند.

این رویکرد برای پرستاری اهمیت دارد؛ زیرا مراقبت باید متناسب با نیازهای واقعی بیمار و هدف بازگشت او به فعالیت طراحی شود.

ارزیابی عصبی‌عروقی و شناسایی آسیب‌های تهدیدکننده اندام

یکی از مهم‌ترین مهارت‌های پرستاری ارتوپدی، ارزیابی وضعیت عصبی‌عروقی اندام آسیب‌دیده است. شکستگی‌ها، تورم شدید، جراحی و برخی وسایل ثابت‌کننده ممکن است بر خون‌رسانی یا عملکرد عصبی تأثیر بگذارند.

ارزیابی روند درد، حس، حرکت، دمای پوست، رنگ اندام و نبض‌های محیطی می‌تواند در شناسایی تغییرات خطرناک مفید باشد.

از نظر علمی، نکته مهم این است که وجود نبض طبیعی الزاماً سندرم کمپارتمان را رد نمی‌کند. بنابراین تفسیر وضعیت بیمار باید بر اساس مجموعه نشانه‌ها و تغییرات بالینی انجام شود.

شکستگی‌ها و تفاوت اهداف مراقبت

شکستگی‌های استخوان از نظر محل، شدت، ثبات و آسیب بافت نرم تفاوت دارند. برخی شکستگی‌ها با روش‌های غیرجراحی مدیریت می‌شوند، درحالی‌که بعضی دیگر به تثبیت جراحی نیاز دارند.

در مراقبت پرستاری، کنترل درد، حفظ ایمنی اندام، پایش وضعیت عصبی‌عروقی و پیشگیری از عوارض مشترک هستند؛ اما محدودیت‌های حرکتی و برنامه بازتوانی باید برای هر بیمار به‌صورت اختصاصی تعیین شوند.

یکی از اشتباهات رایج در آموزش غیرتخصصی، ارائه توصیه‌های یکسان برای تمام انواع شکستگی است. رویکرد صحیح باید نوع آسیب، روش تثبیت و دستورات درمانی را در نظر بگیرد.

گچ و آتل؛ ایمنی در مراقبت روزمره

استفاده از گچ یا آتل ممکن است به محدودشدن حرکت و محافظت از ساختار آسیب‌دیده کمک کند، اما با خطرهایی مانند فشار نامناسب بر بافت‌ها، آسیب پوست و محدودشدن گردش خون همراه است.

در این زمینه، آموزش بیمار درباره حفظ سلامت وسیله، مراقبت از پوست و توجه به نشانه‌های هشداردهنده اهمیت دارد.

درد شدید و رو به افزایش، بی‌حسی جدید، ضعف حرکتی یا تغییر واضح وضعیت اندام باید جدی گرفته شوند.

این مبحث از نظر آموزشی کاربرد زیادی دارد؛ زیرا بسیاری از بیماران پس از گچ‌گیری یا آتل‌بندی، مراقبت خود را در منزل ادامه می‌دهند.

فیکساتور خارجی و مراقبت از محل پین‌ها

تثبیت خارجی در برخی آسیب‌های پیچیده یا شرایط خاص ارتوپدی استفاده می‌شود. این روش ممکن است امکان دسترسی به بافت نرم آسیب‌دیده را فراهم کند، اما مراقبت از محل ورود پین‌ها و پایش عوارض اهمیت دارد.

یکی از نکات مهم این است که پروتکل‌های مراقبت از محل پین ممکن است با توجه به نوع وسیله، وضعیت بیمار و دستورالعمل مرکز درمانی متفاوت باشند.

بنابراین آموزش پرستاری باید بر اصول ارزیابی، شناسایی تغییرات غیرطبیعی و اجرای مراقبت مطابق پروتکل معتبر تأکید داشته باشد.

سندرم کمپارتمان و ضرورت واکنش سریع

سندرم کمپارتمان حاد از مهم‌ترین فوریت‌های ارتوپدی است. افزایش فشار داخل یک فضای محدود عضلانی ممکن است جریان خون مویرگی و عملکرد عصبی‌عضلانی را مختل کند.

در این شرایط، درد نامتناسب با آسیب، تشدید درد هنگام کشش غیرفعال و تغییرات عصبی از یافته‌های مهم هستند.

این مبحث نشان می‌دهد که مراقبت ارتوپدی به مشاهده ظاهری اندام محدود نیست و پرستار باید توانایی تشخیص روندهای نگران‌کننده را داشته باشد.

تأخیر در ارزیابی و درمان می‌تواند پیامدهای جدی و برگشت‌ناپذیر ایجاد کند.

ترومای اسکلتی‌عضلانی و عوارض سیستمیک

آسیب‌های شدید ارتوپدی ممکن است علاوه بر اندام آسیب‌دیده، با پیامدهای سیستمیک همراه باشند. خون‌ریزی، سندرم آمبولی چربی، ترومبوآمبولی و عوارض ناشی از بی‌حرکتی از موضوعات مهم مراقبت هستند.

برای مثال، پس از برخی شکستگی‌های استخوان‌های بلند، تغییرات تنفسی یا وضعیت هوشیاری ممکن است نیازمند ارزیابی فوری باشند.

شناخت این عوارض به دانشجو کمک می‌کند بیمار ارتوپدی را به‌صورت یکپارچه ارزیابی کند و توجه خود را تنها به محل شکستگی محدود نسازد.

پوکی استخوان و اهمیت پیشگیری از شکستگی

پوکی استخوان یکی از اختلالات مهم سلامت اسکلتی است، به‌ویژه در افرادی که عوامل خطر شکستگی دارند.

از نظر پرستاری، پیشگیری از سقوط و آموزش رفتارهای محافظت‌کننده اهمیت فراوانی دارد. بااین‌حال، کاهش خطر شکستگی صرفاً به توصیه مصرف کلسیم یا ویتامین D محدود نمی‌شود و ممکن است به ارزیابی و درمان اختصاصی نیاز داشته باشد.

شناخت سابقه شکستگی، داروهای مصرفی، وضعیت تعادل و توانایی حرکتی، در برنامه‌ریزی مراقبت نقش دارد.

استئوآرتریت و رویکرد عملکردمحور

آرتروز از بیماری‌های شایع اسکلتی‌عضلانی است که می‌تواند با درد و محدودیت عملکرد همراه باشد.

در مراقبت از این بیماران، توجه به فعالیت بدنی متناسب، تقویت توانایی عملکردی، مدیریت درد و آموزش خودمراقبتی اهمیت دارد.

یکی از نکات علمی مهم این است که تغییرات تصویربرداری همیشه با میزان درد یا ناتوانی ارتباط مستقیم ندارند. بنابراین ارزیابی و برنامه مراقبت باید بر نیازها و اهداف فردی بیمار نیز تکیه داشته باشند.

کمردرد و اهمیت تشخیص علائم هشداردهنده

کمردرد ممکن است به علل مختلفی ایجاد شود و بسیاری از موارد آن بدون وجود یک آسیب ساختاری خطرناک رخ می‌دهند.

در ارزیابی پرستاری، شناخت نشانه‌های هشداردهنده از جمله ضعف عصبی پیشرونده، اختلال جدید کنترل مثانه یا روده و احتمال عفونت یا بدخیمی اهمیت دارد.

در موارد بدون علائم هشداردهنده، آموزش بیمار درباره مراقبت مناسب و بازگشت تدریجی به فعالیت، با توجه به نظر تیم درمان، می‌تواند بخشی از برنامه مراقبتی باشد.

تعویض مفصل و مراقبت پیرامون جراحی

جراحی تعویض مفصل ران یا زانو در بیماران منتخب می‌تواند به کاهش درد و بهبود عملکرد کمک کند.

مراقبت پرستاری پیش از عمل شامل آموزش و آماده‌سازی بیمار است و پس از عمل بر پایش وضعیت عمومی، کنترل درد، مراقبت از زخم و حمایت از تحرک ایمن تمرکز دارد.

یکی از موضوعات مهم، تفاوت برنامه‌های بازتوانی بر اساس نوع جراحی و شرایط بیمار است. محدودیت‌های حرکتی نباید بدون توجه به روش جراحی و دستورهای اختصاصی به تمام بیماران تعمیم داده شوند.

پیشگیری از ترومبوآمبولی و عوارض بی‌حرکتی

کاهش تحرک پس از برخی جراحی‌ها و آسیب‌های ارتوپدی می‌تواند خطر ترومبوآمبولی وریدی را افزایش دهد.

برنامه پیشگیری ممکن است شامل تحرک مناسب، ابزارهای مکانیکی یا درمان دارویی در بیماران واجد شرایط باشد.

انتخاب این اقدامات باید با در نظر گرفتن خطر خون‌ریزی و ویژگی‌های بیمار انجام شود.

پرستار در اجرای مراقبت تجویزشده، پایش علائم و آموزش بیمار درباره اهمیت تحرک ایمن نقش دارد.

قطع عضو و مراقبت فراتر از ترمیم زخم

قطع عضو می‌تواند تغییرات گسترده‌ای در عملکرد جسمی، تصویر بدنی و زندگی اجتماعی بیمار ایجاد کند.

در این زمینه، مراقبت پرستاری باید علاوه بر ترمیم زخم و کنترل درد، به حمایت روانی‌اجتماعی، استقلال عملکردی و برنامه توان‌بخشی توجه کند.

درد اندام خیالی نیز ممکن است پس از قطع عضو رخ دهد و نیازمند ارزیابی و درمان مناسب باشد.

این موضوع اهمیت نگاه فردمحور و همکاری میان پرستار، پزشک، فیزیوتراپیست، کاردرمانگر و سایر اعضای تیم درمان را نشان می‌دهد.

توان‌بخشی و نقش همکاری چندتخصصی

یکی از ارزش‌های اصلی مراقبت ارتوپدی، تمرکز بر بازگشت بیمار به فعالیت است. موفقیت درمان را نمی‌توان تنها با ترمیم استخوان یا بهبود تصویر رادیولوژی سنجید.

توانایی راه‌رفتن، انجام فعالیت‌های روزمره، کنترل درد و مشارکت در زندگی اجتماعی نیز از پیامدهای مهم محسوب می‌شوند.

پرستار در هماهنگی مراقبت، شناسایی موانع تحرک، آموزش استفاده ایمن از وسایل کمکی و حمایت از برنامه بازتوانی نقش دارد.

مقایسه با منابع تخصصی ارتوپدی

برونر و سودارث یک مرجع جامع پرستاری داخلی و جراحی است که موضوعات ارتوپدی را با تمرکز بر ارزیابی بیمار، مراقبت بالینی و آموزش بررسی می‌کند.

در مقابل، منابع تخصصی جراحی ارتوپدی معمولاً جزئیات بیشتری درباره طبقه‌بندی شکستگی‌ها، روش‌های تثبیت جراحی، انتخاب ایمپلنت و تکنیک‌های عمل ارائه می‌دهند.

همچنین منابع توان‌بخشی اسکلتی‌عضلانی ممکن است برنامه‌های تمرینی و ارزیابی عملکرد را با عمق بیشتری بررسی کنند.

بنابراین جلد هشتم برونر برای آموزش دانشگاهی و یادگیری اصول مراقبت پرستاری مناسب است، اما جایگزین منابع تخصصی جراحی یا آموزش عملی توان‌بخشی نیست.

نقاط قوت کتاب

از مهم‌ترین نقاط قوت این جلد می‌توان به ترتیب آموزشی مباحث، ارتباط میان ارزیابی و مراقبت، پوشش بیماری‌های مزمن و آسیب‌های حاد و تأکید بر پیشگیری از عوارض اشاره کرد.

بررسی مراقبت از بیماران دارای شکستگی، گچ، کشش یا فیکساتور خارجی در کنار مباحث پوکی استخوان، آرتروز و اختلالات ستون فقرات، دامنه کاربرد کتاب را گسترش می‌دهد.

همچنین توجه به ارزیابی عصبی‌عروقی، توان‌بخشی و آموزش بیمار، آن را برای پرستاران بالینی و دانشجویان کارآموزی ارتوپدی کاربردی می‌سازد.

محدودیت‌ها و ملاحظات علمی

نخستین محدودیت کتاب، ماهیت عمومی آن در مجموعه پرستاری داخلی و جراحی است. برخی اقدامات پیشرفته ارتوپدی، جزئیات جراحی و پروتکل‌های اختصاصی بازتوانی نیازمند منابع تخصصی تکمیلی هستند.

همچنین توصیه‌های مربوط به پیشگیری از ترومبوآمبولی، مراقبت پس از تعویض مفصل، پیشگیری از عفونت و بازتوانی ممکن است پس از انتشار ویرایش ۲۰۲۲ تغییر کرده باشند.

ازاین‌رو، برای کاربرد بالینی باید مطالب با دستورالعمل‌های به‌روز و پروتکل‌های معتبر مرکز درمانی تطبیق داده شوند.

اجرای مراقبت‌های تخصصی نیز مستلزم آموزش عملی، صلاحیت حرفه‌ای و رعایت محدودیت‌های تجویزشده برای هر بیمار است.

جمع‌بندی و ارزیابی نهایی

کتاب پرستاری داخلی جراحی برونر و سودارث ۲۰۲۲؛ ارتوپدی، جلد هشتم، ترجمه دکتر میترا زندی و دکتر حمیده ابراهیمی، منبعی دانشگاهی برای شناخت عملکرد دستگاه اسکلتی‌عضلانی، اختلالات ارتوپدی و مراقبت از بیماران دچار آسیب‌های استخوان و مفصل است.

پوشش ارزیابی عملکرد، بیماری‌های اسکلتی‌عضلانی و تروما، در کنار تأکید بر ارزیابی عصبی‌عروقی، کنترل درد، پیشگیری از عوارض و توان‌بخشی، چارچوبی منسجم برای یادگیری پرستاری ارتوپدی فراهم می‌کند.

این جلد برای دانشجویان پرستاری، پرستاران بخش‌های ارتوپدی و جراحی و داوطلبان آزمون‌های مرتبط که به دنبال تقویت دانش علمی و بالینی خود هستند، انتخابی مناسب محسوب می‌شود.