Those Who Leave and Those Who Stay

کتاب «آن‌ها که می‌روند و آن‌ها که می‌مانند» (Those Who Leave and Those Who Stay) نوشته النا فرانته، سومین جلد از مجموعه چهارجلدی «رمان‌های ناپلی» است؛ مجموعه‌ای که زندگی و دوستی پیچیده النا گرکو و لیلا چرولو را از کودکی در محله‌ای فقیرنشین در ناپل دنبال می‌کند. در این جلد، دو شخصیت اصلی وارد بزرگسالی شده‌اند و تفاوت مسیر زندگی آن‌ها بیش از گذشته آشکار می‌شود.

لیلا از همسرش جدا شده، همراه پسر کوچکش زندگی می‌کند و در شرایط دشواری در یک کارخانه مشغول کار است. استعداد و هوشی که از کودکی در او دیده می‌شد همچنان وجود دارد، اما محدودیت‌های طبقاتی، اقتصادی و خانوادگی فرصت‌های او را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده‌اند.

النا در نقطه مقابل توانسته از محله دوران کودکی فاصله بگیرد، تحصیلات دانشگاهی خود را به پایان برساند و با انتشار نخستین کتابش وارد محیط‌های روشنفکری و ادبی شود. بااین‌حال، خروج از ناپل به معنای رهایی کامل از گذشته نیست. احساس تعلق، ناامنی طبقاتی و رابطه پیچیده او با لیلا همچنان بر نگاهش به خودش و موفقیت‌هایش سایه می‌اندازد.

فرانته این دو مسیر را در بستری از تحولات اجتماعی و سیاسی ایتالیا در اواخر دهه ۱۹۶۰ و دهه ۱۹۷۰ قرار می‌دهد. جنبش‌های دانشجویی و کارگری، تغییر مناسبات جنسیتی، سیاست، خشونت و افزایش فرصت‌های اجتماعی برای زنان، دیگر فقط پس‌زمینه داستان نیستند؛ مستقیماً وارد زندگی شخصیت‌ها می‌شوند و بر انتخاب‌های آن‌ها اثر می‌گذارند.

عنوان کتاب نیز به یکی از مهم‌ترین تقابل‌های مجموعه اشاره دارد: کسانی که از محیط اجتماعی و طبقاتی خود خارج می‌شوند و کسانی که می‌مانند. فرانته این دو وضعیت را به موفقیت و شکست تقلیل نمی‌دهد. النا رفته است، اما گذشته همچنان همراه اوست؛ لیلا مانده است، اما حضورش در همان محیط به معنای تسلیم‌شدن در برابر آن نیست.

«آن‌ها که می‌روند و آن‌ها که می‌مانند» ادامه مستقیم دو جلد پیشین است و برای درک روابط، شخصیت‌ها و تحولات داستان بهتر است پس از «دوست نابغه من» و «داستان یک نام جدید» خوانده شود.

امضای اثر

امضای «آن‌ها که می‌روند و آن‌ها که می‌مانند» در تقابل میان خروج و ماندن شکل می‌گیرد. فرانته نشان می‌دهد تغییر طبقه اجتماعی یا ترک محل تولد الزاماً به معنای رهایی از گذشته نیست. النا از محله خارج می‌شود و لیلا در ناپل می‌ماند، اما هیچ‌کدام کاملاً از جهانی که در آن بزرگ شده‌اند آزاد نمی‌شوند.

نقاط قوت کتاب

• تعمیق رابطه پیچیده النا و لیلا
• پرداخت دقیق شکاف طبقاتی و تحرک اجتماعی
• پیوند طبیعی زندگی شخصی با تحولات سیاسی ایتالیا
• تصویر واقع‌گرایانه از کار، ازدواج و استقلال زنان
• شخصیت‌پردازی چندلایه و بدون قهرمان‌سازی
• ادامه منسجم تحول شخصیت‌ها در مجموعه

محدودیت‌های کتاب

این اثر جلد سوم مجموعه‌ای کاملاً پیوسته است و مطالعه مستقل آن توصیه نمی‌شود. بسیاری از روابط، تعارض‌ها و انگیزه‌های شخصیت‌ها بر اتفاقات دو جلد قبلی بنا شده‌اند.

در این جلد سیاست، مسائل کارگری و تحولات اجتماعی حضور پررنگ‌تری پیدا می‌کنند. این ویژگی به جهان رمان عمق بیشتری می‌دهد، اما خواننده‌ای که فقط به جنبه عاطفی رابطه النا و لیلا علاقه دارد، ممکن است برخی بخش‌های اجتماعی و سیاسی را سنگین‌تر از دو جلد نخست بیابد.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

برای خوانندگان دو جلد نخست رمان‌های ناپلی و علاقه‌مندان رمان‌های ادبی و اجتماعی، داستان‌های شخصیت‌محور و آثاری درباره دوستی زنان، طبقه اجتماعی، هویت، ازدواج، کار و استقلال.

برای چه کسانی مناسب نیست؟

برای کسانی که دو جلد نخست مجموعه را نخوانده‌اند، این کتاب نقطه شروع مناسبی نیست. همچنین مخاطبان رمان‌های سریع و حادثه‌محور ممکن است با تمرکز گسترده فرانته بر روابط و تحولات اجتماعی ارتباط کمتری برقرار کنند.

نگاه شناسنامه

«آن‌ها که می‌روند و آن‌ها که می‌مانند» شاید روشن‌ترین جلد مجموعه در پرداخت رابطه میان سرنوشت فردی و طبقه اجتماعی باشد. فرانته نه رفتن النا را پیروزی قطعی می‌داند و نه ماندن لیلا را شکست. پرسش مهم‌تر این است که انسان تا چه اندازه می‌تواند واقعاً از محیطی که هویتش را ساخته فاصله بگیرد. همین ابهام، عنوان کتاب را به یکی از مضامین مرکزی کل چهارگانه تبدیل می‌کند.