The Story of the Lost Child

معرفی کتاب داستان کودک گمشده اثر النا فرانته

کتاب «داستان کودک گمشده» (The Story of the Lost Child) نوشته النا فرانته (Elena Ferrante) چهارمین و آخرین جلد از مجموعه رمان‌های ناپلی (Neapolitan Novels) است؛ مجموعه‌ای که رابطه پیچیده النا گرکو (لنو) و لیلا چرولو را از کودکی در محله‌ای فقیرنشین در ناپل تا سال‌های بزرگسالی و میانسالی دنبال می‌کند.

در این جلد، النا و لیلا دیگر دختران جوان جلدهای نخست نیستند. هر دو تجربه ازدواج، روابط عاطفی، مادری، کار، موفقیت و شکست را پشت سر گذاشته‌اند، اما دوستی آن‌ها همچنان یکی از نیروهای اصلی زندگی‌شان باقی مانده است.

النا که با تحصیل و نویسندگی توانسته بود از محیط دوران کودکی خود فاصله بگیرد، دوباره به ناپل بازمی‌گردد. موفقیت حرفه‌ای او در کنار پیچیدگی‌های زندگی خانوادگی و عاطفی قرار می‌گیرد و بازگشت به شهر، بار دیگر او را به لیلا و مناسبات محله نزدیک می‌کند.

لیلا برخلاف النا هرگز واقعاً ناپل را ترک نکرده است. هوش، توانایی و استقلال او موقعیتی متفاوت برایش ساخته، اما موفقیت نیز نتوانسته او را از خشونت، فساد، مردسالاری و مناسبات قدرت حاکم بر محله جدا کند. هرچه نفوذ او بیشتر می‌شود، درگیری‌اش با همین ساختارها نیز عمیق‌تر می‌شود.

فرانته در جلد پایانی بیش از گذشته به مسئله مادری، فقدان، پیری، حافظه و بازسازی گذشته از طریق نوشتن می‌پردازد. رابطه النا و لیلا نیز به نقطه‌ای می‌رسد که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً دوستی یا رقابت نامید؛ زندگی هرکدام چنان در دیگری رسوخ کرده که جداکردن هویت آن‌ها از تأثیری که بر یکدیگر گذاشته‌اند دشوار می‌شود.

«داستان کودک گمشده» پایان مستقلی برای یک داستان جداگانه نیست، بلکه فرجام روایتی است که از «دوست نابغه من» آغاز شده است. به همین دلیل، این کتاب باید پس از سه جلد قبلی خوانده شود تا تحول شخصیت‌ها، روابط خانوادگی و معنای اتفاقات این جلد به‌درستی درک شود.

بررسی کتاب داستان کودک گمشده اثر النا فرانته

امضای اثر

امضای «داستان کودک گمشده» در فرجام رابطه‌ای است که فرانته طی چهار کتاب ساخته است. النا و لیلا بارها از یکدیگر فاصله می‌گیرند، رقابت می‌کنند و یکدیگر را می‌رنجانند، اما هیچ‌کدام نمی‌تواند زندگی خود را کاملاً مستقل از دیگری تعریف کند. در جلد پایانی، این وابستگی با مسئله حافظه و روایت نیز گره می‌خورد: اینکه در نهایت چه کسی داستان زندگی آن‌ها را تعریف می‌کند و چه چیزی از دیگری در این روایت باقی می‌ماند.

نقاط قوت کتاب

جمع‌بندی قدرتمند رابطه النا و لیلا
شخصیت‌پردازی عمیق و چنددهه‌ای
پرداخت پیچیده مادری، فقدان و پیری
پیوند زندگی خصوصی با تحولات اجتماعی ناپل
نگاه بی‌پرده به رقابت و وابستگی در دوستی
تکمیل مضامین سه جلد پیشین

محدودیت‌های کتاب

این رمان کاملاً به سه جلد قبلی وابسته است و مطالعه مستقل آن توصیه نمی‌شود. تعداد زیاد شخصیت‌ها، روابط خانوادگی و اتفاقاتی که ریشه در جلدهای پیشین دارند، بدون شناخت مجموعه می‌تواند خواننده را سردرگم کند.

همچنین فرانته همچنان به جزئیات زندگی روزمره و تحولات تدریجی شخصیت‌ها اهمیت بیشتری از پیرنگ سریع می‌دهد؛ بنابراین ریتم کتاب برای مخاطب داستان‌های حادثه‌محور ممکن است کند به نظر برسد.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

در درجه اول برای کسانی که سه جلد قبلی رمان‌های ناپلی را خوانده‌اند. همچنین مجموعه برای علاقه‌مندان رمان‌های شخصیت‌محور، ادبیات اجتماعی، داستان‌های چندنسلی و آثاری درباره دوستی، زنان، خانواده، طبقه اجتماعی و هویت مناسب است.

برای چه کسانی مناسب نیست؟

این کتاب نقطه مناسبی برای ورود به جهان النا فرانته نیست. اگر مجموعه را نخوانده‌اید، بهتر است از جلد نخست، «دوست نابغه من»، آغاز کنید.

نگاه شناسنامه

در پایان چهارگانه، روشن‌تر می‌شود که داستان اصلی فقط درباره سرنوشت دو زن نیست؛ درباره این است که انسان چگونه خودش را در آینه زندگی دیگری می‌شناسد. النا می‌نویسد و روایت می‌کند، لیلا مدام از تعریف‌شدن و تثبیت‌شدن می‌گریزد. تنش میان این دو میل ــ ثبت‌کردن و محوشدن ــ یکی از مهم‌ترین لایه‌های پایان مجموعه است و «داستان کودک گمشده» را به فرجامی متناسب با پیچیدگی رابطه‌ای تبدیل می‌کند که از کودکی آغاز شده بود.