روانشناسی فردی و اجتماعی برای دانشجویان علوم پزشکی

معرفی کتاب روانشناسی فردی و اجتماعی برای دانشجویان علوم پزشکی

کتاب روانشناسی فردی و اجتماعی برای دانشجویان علوم پزشکی، تألیف گلبهار آخوندزاده، محمدزمان کامکار، سمیه ارازی و حمید حجتی، منبعی دانشگاهی برای آشنایی دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی و پیراپزشکی با مفاهیم پایه روانشناسی فردی و اجتماعی است. مخاطبان کتاب به‌طور مشخص دانشجویان رشته‌هایی مانند پرستاری، مامایی، اتاق عمل و هوشبری معرفی شده‌اند؛ بنابراین جهت‌گیری اثر با نیازهای دانشجویانی تنظیم شده است که روانشناسی رشته تخصصی آنها نیست اما در حرفه خود مستقیماً با انسان و رفتار او سروکار دارند.

روانشناسی در زمینه مراقبت و علوم پزشکی

فعالیت حرفه‌ای در نظام سلامت فقط به شناخت بیماری و اجرای اقدامات درمانی محدود نمی‌شود. ویژگی‌های فردی، هیجان، رفتار و نحوه تعامل انسان‌ها می‌توانند بر ارتباط میان بیمار و درمانگر و کیفیت تعامل حرفه‌ای اثر بگذارند. کتاب با ورود به مباحث روانشناسی فردی و اجتماعی، زمینه‌ای برای شناخت این ابعاد انسانی فراهم می‌کند.

دو سطح فرد و اجتماع

عنوان کتاب نشان‌دهنده دو سطح اصلی مطالعه است: نخست شناخت فرد و فرایندهای روانشناختی مرتبط با رفتار او و سپس بررسی انسان در ارتباط با دیگران و محیط اجتماعی. کنار هم قرار گرفتن این دو حوزه برای دانشجوی علوم پزشکی اهمیت دارد، زیرا بیمار هم یک فرد با ویژگی‌های روانشناختی است و هم عضوی از خانواده و جامعه که رفتار و تجربه او تحت تأثیر روابط اجتماعی قرار می‌گیرد.

کتابی برای چند رشته علوم پزشکی

دامنه مخاطبان کتاب به یک رشته محدود نشده است. پرستاری، مامایی، اتاق عمل و هوشبری از رشته‌هایی هستند که در عنوان کامل اثر به‌طور مشخص ذکر شده‌اند. وجه مشترک این رشته‌ها تماس مستقیم با بیمار و ضرورت برقراری ارتباط حرفه‌ای در موقعیت‌های بالینی است.

سطح و کاربرد کتاب

این اثر یک کتاب مقدماتی و دانشگاهی در روانشناسی برای دانشجویان علوم پزشکی است، نه مرجع تخصصی روانشناسی یا روان‌پزشکی. کاربرد اصلی آن ایجاد پایه‌ای برای شناخت رفتار فردی و اجتماعی و استفاده از این شناخت در آموزش دانشگاهی و تعاملات حرفه‌ای حوزه سلامت است.

درباره پدیدآورندگان

کتاب حاصل همکاری گلبهار آخوندزاده، محمدزمان کامکار، سمیه ارازی و حمید حجتی است. حمید حجتی در حوزه تألیف منابع آموزشی پرستاری و علوم پزشکی نیز آثار متعددی دارد و این کتاب با رویکرد میان‌رشته‌ای برای دانشجویان رشته‌های مختلف علوم پزشکی تدوین شده است.

بررسی کتاب روانشناسی فردی و اجتماعی برای دانشجویان علوم پزشکی

نقطه اصلی تمایز این کتاب، انتخاب مخاطب است. اثر قرار نیست روانشناسی فردی و اجتماعی را با عمق یک کتاب تخصصی روانشناسی تدریس کند؛ مسئله آن ارائه دانشی است که دانشجوی علوم پزشکی بتواند برای فهم بهتر رفتار انسان و روابط بین‌فردی از آن استفاده کند. همین محدودکردن سطح و زاویه دید، در صورت هماهنگی با نیاز آموزشی رشته، یک مزیت محسوب می‌شود.

امضای اثر

روانشناسی انسان با زاویه دید دانشجوی علوم پزشکی.

نقاط قوت کتاب

• تدوین مشخص برای مخاطبان علوم پزشکی و پیراپزشکی
• پرداختن هم‌زمان به ابعاد فردی و اجتماعی رفتار انسان
• تناسب سطح کتاب با دانشجویانی که روانشناسی رشته اصلی آنها نیست
• قابل استفاده برای چند رشته از جمله پرستاری، مامایی، اتاق عمل و هوشبری
• ایجاد زمینه نظری برای درک بهتر تعاملات انسانی در محیط‌های مراقبتی

محدودیت‌های کتاب

• برای مطالعه تخصصی روانشناسی فردی یا اجتماعی جایگزین منابع دانشگاهی رشته روانشناسی نیست.
• برای آموزش اختلالات روانی و مداخلات بالینی باید از منابع روانشناسی بالینی و روان‌پزشکی استفاده شود.
• فهرست تفصیلی مطالب نسخه جدید در منابع بررسی‌شده در دسترس نبود؛ بنابراین درباره پوشش جزئی مباحث نمی‌توان با قطعیت اظهار نظر کرد.
• این عنوان با نسخه‌های قدیمی‌تر «روان‌شناسی فردی و اجتماعی» تفاوت کتاب‌شناختی دارد و نباید مشخصات آنها بدون تطبیق به نسخه جدید منتقل شود.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• دانشجویان پرستاری
• دانشجویان مامایی
• دانشجویان تکنولوژی اتاق عمل
• دانشجویان هوشبری
• سایر دانشجویان علوم پزشکی و پیراپزشکی که به درس مقدماتی روانشناسی نیاز دارند

این کتاب برای چه کسانی مناسب نیست؟

دانشجوی روانشناسی یا فردی که به دنبال مطالعه عمیق نظریه‌های روانشناسی، پژوهش تخصصی روانشناسی اجتماعی یا آموزش تشخیص و درمان اختلالات روانی است، به منابع تخصصی‌تر نیاز دارد. این کتاب برای آموزش پایه روانشناسی به دانشجویان حوزه سلامت طراحی شده است.

جایگاه کتاب در میان آثار هم‌موضوع

این اثر در گروه کتاب‌های روانشناسی عمومی و اجتماعی ویژه رشته‌های علوم پزشکی قرار می‌گیرد. برخلاف کتاب‌های عمومی روانشناسی که بدون توجه به حرفه مخاطب نوشته شده‌اند، هویت این اثر با جامعه هدف آن شکل گرفته است. در مقابل، از نظر عمق و گستردگی نباید آن را هم‌سطح منابع تخصصی روانشناسی عمومی یا اجتماعی دانست.

نگاه شناسنامه

مزیت کتاب در «تخصصی‌تر کردن روانشناسی» نیست؛ در انتخاب درست سطح آن برای مخاطبی است که قرار است با بیمار، خانواده و تیم درمان کار کند. برای دانشجوی علوم پزشکی، شناخت رفتار و روابط انسانی یک دانش حاشیه‌ای نیست، اما نیازی هم به حجم یک منبع تخصصی روانشناسی ندارد. این کتاب دقیقاً در همین فاصله قرار می‌گیرد؛ با این ملاحظه که برای ارزیابی کامل نسخه جدید، فهرست مطالب و مشخصات چاپ آن باید با نسخه فیزیکی تطبیق داده شود.