داروشناسی بالینی کاربردی برای پرستاران ویراست دوم

معرفی کتاب داروشناسی بالینی کاربردی برای پرستاران ویراست دوم

کتاب داروشناسی بالینی ـ کاربردی برای پرستاران ویراست دوم، تألیف محمدعلی مردم، مسعود فاطمی، مهتاب فراهانی و فرشید الازمنی‌نوده، منبعی تخصصی برای یادگیری داروشناسی از زاویه نیازهای حرفه پرستاری است. کتاب به‌جای محدودشدن به نام، گروه و مکانیسم داروها، دانش دارویی را در ارتباط با مراقبت بالینی، پایش پاسخ بیمار و ایمنی دارودرمانی قرار می‌دهد.

داروشناسی با نگاه مراقبت پرستاری

پرستار در فرایند دارودرمانی فقط مجری دریافت و تحویل دارو نیست؛ باید بتواند وضعیت بیمار را ارزیابی کند، پاسخ درمانی و عوارض احتمالی را زیر نظر داشته باشد و نکات مرتبط با مصرف دارو را در مراقبت و آموزش بیمار در نظر بگیرد. جهت‌گیری بالینی کتاب بر همین فاصله میان «دانستن اطلاعات دارو» و «کاربرد آن در مراقبت» متمرکز است.

از مبانی داروشناسی تا کاربرد بالینی

رویکرد کتاب برای دانشجوی پرستاری طراحی شده است؛ بنابراین مطالب دارویی با هدف استفاده در محیط بالینی سازمان‌دهی می‌شوند. چنین رویکردی به دانشجو کمک می‌کند دارو را تنها به‌صورت فهرستی از نام‌ها و عوارض حفظ نکند، بلکه اثر دارو و پیامدهای آن را در وضعیت واقعی بیمار دنبال کند.

نقش پرستار در ایمنی دارودرمانی

یکی از مهم‌ترین کاربردهای دانش داروشناسی در پرستاری، کاهش خطاهای دارویی و تشخیص به‌موقع پاسخ‌های ناخواسته است. آگاهی از اثر مورد انتظار دارو، عوارض، تداخل‌ها و شرایط نیازمند احتیاط، بخشی از توانایی لازم برای اجرای ایمن دارودرمانی است و کتاب نیز با نگاه کاربردی به همین نیاز حرفه‌ای نزدیک می‌شود.

کاربرد کتاب در آموزش بالینی

این اثر می‌تواند در کنار درس داروشناسی و تجربه کارآموزی بالینی مورد استفاده قرار گیرد. دانشجو در محیط بیمارستان با داروهای متعددی مواجه می‌شود و داشتن منبعی که مطالب را بر اساس نیاز پرستاری بازآرایی کرده باشد، می‌تواند فاصله میان کلاس و بخش بالینی را کمتر کند.

سطح و مخاطب کتاب

سطح کتاب دانشگاهی و کاربردی است و بیشترین تناسب را با دانشجویان کارشناسی پرستاری و پرستارانی دارد که به مرور داروشناسی بالینی نیاز دارند. این کتاب جایگزین مراجع تخصصی فارماکولوژی یا منابع دارویی به‌روز برای تصمیم‌گیری درباره تجویز نیست؛ بلکه دانش دارویی مورد نیاز پرستار را در چهارچوب مراقبت بیمار سازمان‌دهی می‌کند.

پدیدآورندگان و نقش علمی اثر

محمدعلی مردم، مسعود فاطمی، مهتاب فراهانی و فرشید الازمنی‌نوده نویسندگان کتاب هستند. اثر زیر نظر عباس عبادی تدوین شده و یونس پناهی و مصطفی غلامی نیز به‌عنوان ویراستیار در اطلاعات کتاب‌شناختی آن ثبت شده‌اند.

بررسی کتاب داروشناسی بالینی کاربردی برای پرستاران ویراست دوم

امتیاز اصلی کتاب در انتخاب زاویه دید مناسب برای مخاطب است. دانشجوی پرستاری لزوماً به همان میزان جزئیات مولکولی مورد نیاز دانشجوی داروسازی احتیاج ندارد؛ در مقابل باید بتواند دارو را در متن وضعیت بیمار، مراقبت، پایش و ایمنی ببیند. عنوان «بالینی ـ کاربردی» دقیقاً به همین جایگاه اشاره دارد و هویت کتاب را از یک فارماکولوژی عمومی جدا می‌کند.

امضای اثر

داروشناسی با تمرکز بر مراقبت و ایمنی بیمار.

نقاط قوت کتاب

• تنظیم مطالب با توجه به نیازهای دانشجویان و پرستاران
• تأکید بر کاربرد دانش دارویی در محیط بالینی
• پیوند فارماکولوژی با پایش پاسخ و عوارض دارویی
• توجه به نقش پرستار در ایمنی دارودرمانی
• حجم متناسب‌تر از مراجع جامع فارماکولوژی برای استفاده آموزشی پرستاری

محدودیت‌های کتاب

• جایگزین مراجع جامع و تخصصی فارماکولوژی برای مطالعه عمیق مکانیسم‌های دارویی نیست.
• اطلاعات دارویی از حوزه‌های سریع‌التغییر پزشکی است و هشدارها، تداخل‌ها و توصیه‌ها باید با منابع به‌روز تطبیق داده شوند.
• کتاب آموزشی است و نباید به‌تنهایی مبنای انتخاب یا تغییر درمان دارویی بیمار قرار گیرد.
• جزئیات دقیق بازنگری‌های انجام‌شده در ویراست دوم در منابع بررسی‌شده در دسترس نبود؛ بنابراین نمی‌توان میزان تغییر آن نسبت به ویراست نخست را به‌طور دقیق ارزیابی کرد.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• دانشجویان کارشناسی پرستاری
• پرستاران برای مرور داروشناسی مورد نیاز محیط بالینی
• دانشجویانی که می‌خواهند مطالب فارماکولوژی را با مراقبت بیمار پیوند دهند
• فراگیرانی که به منبعی کاربردی‌تر از فارماکولوژی‌های عمومی نیاز دارند

این کتاب برای چه کسانی مناسب نیست؟

برای دانشجوی داروسازی، پژوهشگر فارماکولوژی یا فردی که به دنبال بررسی عمیق فارماکوکینتیک، فارماکودینامیک، فارماکولوژی مولکولی یا توسعه دارو است، این کتاب به‌تنهایی کافی نیست. برای تصمیم‌گیری درمانی نیز باید از منابع دارویی و دستورالعمل‌های به‌روز استفاده شود.

جایگاه کتاب در میان آثار هم‌موضوع

داروشناسی بالینی ـ کاربردی برای پرستاران در میان منابع فارماکولوژی پرستاری قرار می‌گیرد؛ یعنی از یک‌سو از درسنامه‌های تخصصی فارماکولوژی ساده‌تر و حرفه‌محورتر است و از سوی دیگر از کتاب‌های صرفاً فهرست‌وار دارویی آموزشی‌تر است. مزیت آن برای دانشجوی پرستاری، قرار دادن اطلاعات دارو در چهارچوب نقش و مسئولیت‌های بالینی پرستار است.

نگاه شناسنامه

داروشناسی برای پرستار زمانی معنا پیدا می‌کند که اطلاعات دارو به تصمیم مراقبتی بهتر منجر شود. ارزش این کتاب نیز در همین انتقال از «حفظ دارو» به «دیدن اثر دارو در بیمار» است. ویراست دوم برای آموزش دانشگاهی و مرور بالینی انتخاب کاربردی‌ای است، اما در استفاده حرفه‌ای باید همواره در کنار منابع دارویی به‌روز و پروتکل‌های بالینی قرار گیرد.