تکنیک‌های توان بخشی در طب ورزشی برای امدادگران ورزشی (جلد دوم)

معرفی کتاب تکنیک‌های توان‌بخشی در طب ورزشی برای امدادگران ورزشی جلد دوم

کتاب تکنیک‌های توان‌بخشی در طب ورزشی برای امدادگران ورزشی (جلد دوم) نوشته ویلیام ای. پرنتیس، بخش کاربردی‌تر یک مرجع جامع توان‌بخشی آسیب‌های ورزشی است. درحالی‌که جلد نخست اصول طراحی برنامه توان‌بخشی، فرایند ترمیم، ارزیابی، کنترل عصبی‌ـ‌عضلانی، انعطاف‌پذیری، قدرت، تعادل و ابزارهای مختلف بازتوانی را مطرح می‌کند، جلد دوم همان مبانی را در آسیب‌های نواحی مشخص بدن به کار می‌گیرد.

این جلد از فصل هفدهم کتاب اصلی آغاز می‌شود و هشت فصل ناحیه‌ای را دربرمی‌گیرد. شانه، آرنج، مچ دست و انگشتان، ران و کشاله و مفصل ران، زانو، ساق، مچ پا و پا و در نهایت ستون فقرات، محورهای اصلی آن هستند.

از اصول توان‌بخشی تا کاربرد ناحیه‌ای

ارزش این جلد زمانی بهتر دیده می‌شود که در ادامه جلد نخست مطالعه شود. جلد اول چارچوب‌های عمومی توان‌بخشی را آموزش می‌دهد و جلد دوم نشان می‌دهد این اصول چگونه بر اساس آناتومی، نوع آسیب و نیازهای عملکردی هر ناحیه تغییر می‌کنند.

بنابراین کتاب صرفاً مجموعه‌ای از تمرین‌های جداگانه نیست؛ ساختار آن بر انتقال اصول عمومی بازتوانی به تصمیم‌های ناحیه‌ای استوار است. همین ارتباط میان «اصل» و «کاربرد» یکی از ویژگی‌های آموزشی مجموعه پرنتیس است.

توان‌بخشی آسیب‌های اندام فوقانی

سه فصل نخست این جلد به اندام فوقانی اختصاص دارند. توان‌بخشی آسیب‌های شانه، آرنج و سپس مچ دست، دست و انگشتان به‌صورت جداگانه بررسی می‌شوند.

در این بخش‌ها، هدف فقط بازگرداندن دامنه حرکتی نیست؛ قدرت، کنترل عصبی‌ـ‌عضلانی، ثبات، عملکرد مفصل و پیشرفت تدریجی فعالیت نیز در فرایند بازتوانی اهمیت دارند. برای ورزش‌هایی که اندام فوقانی نقش اصلی در اجرا دارد، این نگاه عملکردی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

توان‌بخشی ران، لگن و زانو

فصل‌های بعد به آسیب‌های ران، کشاله و مفصل ران و سپس زانو می‌پردازند. این نواحی به دلیل نقش آن‌ها در تحمل وزن، انتقال نیرو و حرکات ورزشی، به برنامه‌هایی نیاز دارند که فراتر از تقویت یک عضله باشند.

منطق کتاب در این بخش نیز بازگرداندن تدریجی عملکرد است؛ یعنی دامنه حرکتی، قدرت، کنترل، تعادل و حرکت باید به‌گونه‌ای پیشرفت کنند که ورزشکار بتواند دوباره نیازهای فعالیت خود را تحمل کند.

توان‌بخشی ساق، مچ پا و پا

آسیب‌های ساق و مجموعه مچ پا و پا در دو فصل مستقل بررسی می‌شوند. این بخش برای رشته‌هایی که دویدن، پرش، تغییر جهت و فرود بخش اصلی عملکرد آن‌هاست، اهمیت ویژه‌ای دارد.

بازتوانی این نواحی در کتاب در قالب یک فرایند عملکردی دیده می‌شود و تنها به رفع علائم یا بازگرداندن حرکت محدود نیست. بازسازی ثبات و آمادگی برای تحمل بارهای ورزشی از عناصر مهم این نگاه است.

توان‌بخشی آسیب‌های ستون فقرات

فصل پایانی جلد دوم به توان‌بخشی آسیب‌های ستون فقرات اختصاص دارد. این بخش نیز مانند سایر فصل‌ها، اصول توان‌بخشی را با نیازهای ناحیه‌ای ترکیب می‌کند و تلاش دارد از بازگشت حرکت و عملکرد به سمت فعالیت‌های پیچیده‌تر پیش برود.

قرار گرفتن ستون فقرات در کنار اندام‌های فوقانی و تحتانی باعث شده جلد دوم تقریباً تمام نواحی اصلی اسکلتی‌ـ‌عضلانی را از منظر بازتوانی ورزشی پوشش دهد.

سطح و کاربرد کتاب

سطح کتاب دانشگاهی و تخصصی است. دانشجویان آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، فیزیوتراپی، پزشکی ورزشی و توان‌بخشی و همچنین مربیان و متخصصانی که با ورزشکاران آسیب‌دیده کار می‌کنند، مخاطبان اصلی آن هستند.

مطالعه مستقل جلد دوم ممکن است برای خواننده‌ای که با اصول توان‌بخشی آشنایی ندارد دشوار باشد؛ زیرا بسیاری از مفاهیم پایه، روش‌ها و ابزارهای بازتوانی در جلد اول توضیح داده شده‌اند. به همین دلیل، برای استفاده آموزشی منسجم، مطالعه دو جلد در کنار یکدیگر منطقی‌تر است.

درباره نویسنده

ویلیام ای. پرنتیس از چهره‌های شناخته‌شده آموزش طب ورزشی و Athletic Training است. کتاب Rehabilitation Techniques for Sports Medicine and Athletic Training طی چند ویرایش توسعه یافته و برای آموزش طراحی، اجرا و نظارت بر برنامه‌های توان‌بخشی آسیب‌های ورزشی مورد استفاده قرار گرفته است.

بررسی کتاب تکنیک‌های توان‌بخشی در طب ورزشی برای امدادگران ورزشی جلد دوم

جلد دوم جایی است که چارچوب نظری و تکنیکی جلد نخست به آسیب‌های واقعی نواحی مختلف بدن منتقل می‌شود. این تقسیم‌بندی برای آموزش منطقی است: خواننده ابتدا باید اصول ترمیم، ارزیابی، بازیابی قدرت، دامنه حرکتی، تعادل و کنترل عصبی‌ـ‌عضلانی را بداند و سپس آن‌ها را در توان‌بخشی شانه، زانو، مچ پا یا ستون فقرات به کار گیرد.

مزیت اصلی اثر در جامعیت ناحیه‌ای آن است. هشت فصل پیاپی تقریباً تمام نواحی اصلی اسکلتی‌ـ‌عضلانی مورد نیاز در طب ورزشی را پوشش می‌دهند و به همین دلیل، جلد دوم بیش از آنکه منبعی درباره یک آسیب خاص باشد، کتابی برای ساختن نگاه نظام‌مند به بازتوانی آسیب‌های ورزشی است.

امضای اثر

کاربرد اصول توان‌بخشی در تمام نواحی اصلی بدن، از شانه تا ستون فقرات.

نقاط قوت کتاب

• پوشش منظم آسیب‌های اندام فوقانی، اندام تحتانی و ستون فقرات.
• اتصال مستقیم مباحث جلد اول به کاربردهای ناحیه‌ای.
• ساختار دانشگاهی و مناسب برای آموزش تخصصی توان‌بخشی ورزشی.
• استفاده از تصاویر، جداول و تمرین‌های کاربردی.
• نگاه عملکردی به بازتوانی و بازگشت تدریجی توانایی‌های حرکتی.
• قابل استفاده برای دانشجویان آسیب‌شناسی ورزشی، فیزیوتراپی و پزشکی ورزشی.
• پوشش هشت ناحیه اصلی بدن در یک مرجع واحد.

محدودیت‌های کتاب

• جلد دوم برای خواننده بدون آشنایی با اصول مطرح‌شده در جلد اول کاملاً مستقل نیست.
• مبنای ترجمه با ساختار ویرایش پنجم کتاب اصلی مطابقت دارد که در سال ۲۰۱۱ منتشر شده است؛ بنابراین شواهد مربوط به برخی پروتکل‌ها، آزمون‌ها و معیارهای بازگشت به ورزش باید با منابع جدیدتر تکمیل شوند.
• جامعیت موضوعی کتاب باعث می‌شود هر آسیب خاص به اندازه یک تک‌نگاری تخصصی بررسی نشود.
• پروتکل‌ها و تمرین‌ها نباید بدون توجه به تشخیص، مرحله ترمیم، پاسخ فرد به بار و اهداف ورزشی به‌صورت ثابت اجرا شوند.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• دانشجویان آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی.
• دانشجویان و متخصصان فیزیوتراپی.
• دانشجویان پزشکی و توان‌بخشی ورزشی.
• متخصصان Athletic Training و امدادگران ورزشی.
• مربیان قدرت و آماده‌سازی دارای دانش آسیب‌شناسی و بازتوانی.
• افرادی که به دنبال یک منبع جامع ناحیه‌ای برای توان‌بخشی آسیب‌های ورزشی هستند.

این کتاب برای چه کسانی مناسب نیست؟

برای خواننده عمومی یا ورزشکاری که فقط به دنبال چند تمرین برای یک آسیب مشخص است، کتاب تخصصی‌تر از نیاز معمول است. همچنین برای مطالعه عمیق یک آسیب خاص، مانند بازسازی ACL یا آسیب روتاتورکاف، منابع متمرکزتر و جدیدتر می‌توانند جزئیات بیشتری ارائه دهند.

جایگاه کتاب در میان آثار هم‌موضوع

این جلد را باید بخش ناحیه‌ای یک مرجع جامع توان‌بخشی ورزشی دانست. برخلاف کتاب‌هایی که فقط یک مفصل یا آسیب را بررسی می‌کنند، پرنتیس تلاش کرده یک چارچوب مشترک توان‌بخشی را در سراسر بدن به کار گیرد. همین ویژگی کتاب را برای آموزش دانشگاهی و ساختن تصویر کلی از بازتوانی ورزشی مناسب می‌کند.

در مقابل، برای تصمیم‌گیری بالینی امروز، به‌ویژه در موضوعاتی مانند معیارهای بازگشت به ورزش، بارگذاری بافت، مدیریت پس از جراحی و آزمون‌های عملکردی، باید مطالب آن در کنار راهنماها و شواهد جدیدتر مطالعه شوند.

نگاه شناسنامه

جلد دوم ارزش خود را زمانی نشان می‌دهد که جلد اول را «زبان توان‌بخشی» و این جلد را «کاربرد آن زبان در بدن» بدانیم. برای دانشجو یا متخصصی که می‌خواهد از اصول عمومی به برنامه‌ریزی ناحیه‌ای برسد، ساختار کتاب بسیار منسجم است. محدودیت اصلی آن نه دامنه پوشش، بلکه سن ویرایشی است که مبنای ترجمه قرار گرفته؛ بنابراین برای کاربرد حرفه‌ای، مکمل‌کردن آن با شواهد جدید ضروری است.