راهنمای آکسفورد درمان شناختی- رفتاری سرطان

معرفی کتاب راهنمای آکسفورد درمان شناختی ـ رفتاری سرطان

کتاب راهنمای آکسفورد درمان شناختی ـ رفتاری سرطان، نوشته استرلینگ موری و استیون گریر، ترجمه دکتر وحید صادقی فیروزآبادی، معصومه بارانی و فاطمه دهاقین بذرافشان، از انتشارات ارجمند، منبعی تخصصی در حوزه روان‌انکولوژی و کاربرد درمان شناختی ـ رفتاری (CBT) در مراقبت روان‌شناختی بیماران مبتلا به سرطان است. این اثر براساس مرجع Oxford Guide to CBT for People with Cancer تدوین شده و به بررسی شیوه‌های سازگاری روان‌شناختی با سرطان، کاهش آشفتگی هیجانی و بهبود کیفیت زندگی می‌پردازد.

تشخیص سرطان ممکن است تغییرات عمیقی در زندگی فرد ایجاد کند. نگرانی درباره روند بیماری، درمان‌های پزشکی، تغییرات جسمی، آینده شغلی و خانوادگی و احتمال بازگشت بیماری از جمله مسائلی هستند که می‌توانند بر وضعیت روان‌شناختی بیماران تأثیر بگذارند. بااین‌حال، واکنش افراد به سرطان یکسان نیست و تجربه ترس، غم یا نگرانی پس از تشخیص بیماری، به‌تنهایی به معنای وجود اختلال روان‌پزشکی نیست.

رویکرد شناختی ـ رفتاری بر رابطه میان برداشت فرد از موقعیت، واکنش‌های هیجانی و رفتارهای او تأکید دارد. در مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان، این رویکرد با شرایطی متفاوت از بسیاری از موقعیت‌های معمول روان‌درمانی مواجه است؛ زیرا برخی نگرانی‌های بیمار به تهدیدهایی واقعی، مانند عوارض درمان یا نامطمئن بودن پیش‌آگهی، مربوط هستند. ازاین‌رو، هدف درمان انکار واقعیت بیماری یا تحمیل خوش‌بینی نیست، بلکه کمک به سازگاری، مدیریت آشفتگی و انتخاب راهبردهای مقابله‌ای مناسب است.

کتاب در دو بخش اصلی تنظیم شده است. بخش نخست با عنوان «روان‌شناسی سرطان» به واکنش‌های هیجانی بیماران، مدل شناختی سازگاری با سرطان، تأثیر احتمالی CBT بر کیفیت زندگی و بررسی شواهد مربوط به ارتباط روان‌درمانی با طول مدت بقا می‌پردازد. این مباحث چارچوبی علمی برای شناخت نیازهای روان‌شناختی بیماران فراهم می‌کنند.

بخش دوم کتاب به کاربرد عملی CBT در افراد مبتلا به سرطان اختصاص دارد. در این بخش، فرایند درمان، ساختار جلسات، تجربه و بیان هیجان‌ها، فنون رفتاری و شناختی و مداخلات ویژه مشکلات رایج بررسی می‌شوند. همچنین، موضوعاتی مانند کار با زوج‌ها، مراقبت در مراحل پیشرفته بیماری، سوگ مراقبان و گروه‌درمانی مطرح هستند.

یکی از موضوعات مهم کتاب، تمایز میان افکار ناکارآمد و نگرانی‌های واقع‌بینانه است. برای مثال، بیمار ممکن است درباره نتیجه آزمایش‌ها یا احتمال بازگشت بیماری نگران باشد. در چنین شرایطی، درمانگر نمی‌تواند صرفاً با رد نگرانی یا ارائه اطمینان بدون پشتوانه به بیمار کمک کند؛ بلکه باید به ارزیابی عدم قطعیت، تحمل هیجان‌ها، بررسی گزینه‌های واقعی و تقویت توانایی مقابله توجه داشته باشد.

فنون رفتاری معرفی‌شده در کتاب می‌توانند در شرایط مناسب برای کاهش کناره‌گیری، افزایش فعالیت متناسب با توان جسمی، حل مسئله و مدیریت بعضی دشواری‌های روزمره به کار روند. بااین‌حال، برنامه فعالیت بیمار باید با وضعیت پزشکی، شدت خستگی، محدودیت‌های درمان و توصیه‌های تیم انکولوژی هماهنگ شود.

در بخش فنون شناختی، نویسندگان به شناسایی افکار خودکار، بررسی برداشت‌های تهدیدآمیز و شناخت باورهای عمیق‌تر درباره سلامت، کنترل، ارزشمندی و آینده می‌پردازند. بیماری سرطان ممکن است باورهای پیشین فرد درباره آسیب‌ناپذیری، استقلال یا هویت شخصی را به چالش بکشد. بررسی این باورها می‌تواند بخشی از فرایند سازگاری روان‌شناختی باشد.

کتاب همچنین به مشکلاتی مانند بی‌خوابی، خستگی و تهوع توجه دارد. این نشانه‌ها ممکن است تحت تأثیر بیماری، درمان‌های پزشکی و عوامل روان‌شناختی باشند. مداخلات شناختی ـ رفتاری می‌توانند در بعضی شرایط نقش حمایتی یا مکمل داشته باشند، اما جایگزین ارزیابی پزشکی و درمان علت‌های جسمی نیستند.

یکی دیگر از ویژگی‌های اثر، توجه به روابط نزدیک و خانواده است. ابتلا به سرطان ممکن است بر ارتباط زوج‌ها، تقسیم مسئولیت‌ها، صمیمیت و شیوه گفت‌وگو درباره بیماری تأثیر بگذارد. نویسندگان با اختصاص مبحثی به کار با زوج‌ها، بر اهمیت ارتباط روشن و حمایت متقابل در فرایند درمان تأکید می‌کنند.

مباحث بیماری پیشرفته و مراقبت تسکینی نیز از بخش‌های مهم کتاب هستند. در این شرایط، اهداف روان‌درمانی ممکن است بر کاهش رنج، حمایت از استقلال بیمار، مدیریت نگرانی‌ها، تقویت ارتباط با نزدیکان و توجه به کیفیت زندگی متمرکز شوند. این رویکرد به معنای کنار گذاشتن مراقبت پزشکی نیست، بلکه بخشی از مراقبت جامع و فردمحور است.

در پیوست‌های مرجع اصلی، ابزارهایی مانند برنامه ثبت فعالیت هفتگی، فرم ثبت افکار، پرسشنامه‌های مقابله و سازگاری با سرطان و فهرست نگرانی‌های بیماران ارائه شده‌اند. این ابزارها به ساختارمند کردن ارزیابی و مداخله کمک می‌کنند؛ هرچند استفاده پژوهشی یا بالینی از هر ابزار مستلزم توجه به اعتبار نسخه و شرایط کاربرد آن است.

کتاب راهنمای آکسفورد درمان شناختی ـ رفتاری سرطان انتشارات ارجمند برای روان‌شناسان بالینی، روان‌پزشکان، روان‌درمانگران، متخصصان روان‌انکولوژی، پزشکان و پرستاران فعال در مراقبت سرطان و مراقبت تسکینی مناسب است. همچنین، دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته‌های سلامت روان و علوم پزشکی می‌توانند از آن برای شناخت ارتباط میان مداخلات روان‌شناختی و مراقبت انکولوژی استفاده کنند.

این کتاب درباره درمان روان‌شناختی مشکلات همراه سرطان است و نباید با منابع مربوط به درمان دارویی تومورها یا شیمی‌درمانی اشتباه گرفته شود. همچنین، CBT جایگزین جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی یا سایر درمان‌های پزشکی سرطان نیست و شواهد علمی نیز اجازه نمی‌دهند ادعا شود که تغییر افکار یا نگرش مثبت به‌تنهایی موجب افزایش بقای بیماران می‌شود.

بررسی تخصصی کتاب راهنمای آکسفورد درمان شناختی ـ رفتاری سرطان

کتاب راهنمای آکسفورد درمان شناختی ـ رفتاری سرطان، تألیف استرلینگ موری و استیون گریر، یکی از منابع تخصصی کاربرد CBT در روان‌انکولوژی است. این اثر به بررسی چگونگی تطبیق مداخلات شناختی و رفتاری با شرایط بیماران مبتلا به سرطان می‌پردازد و تلاش می‌کند میان تجربه واقعی بیماری، نیازهای هیجانی و روش‌های ساختاریافته روان‌درمانی ارتباط برقرار کند.

اهمیت علمی این کتاب در آن است که مشکلات روان‌شناختی بیماران مبتلا به سرطان را صرفاً مجموعه‌ای از افکار منفی در نظر نمی‌گیرد. سرطان بیماری‌ای جسمی با پیامدهای بالقوه جدی است و برخی نگرانی‌های مرتبط با آن واقع‌بینانه‌اند. ازاین‌رو، روان‌درمانی باید میان ترس متناسب با وضعیت، اضطراب بالینی، افسردگی و مشکلات سازگاری تمایز قائل شود.

بخش نخست: روان‌شناسی سرطان

بخش نخست مرجع اصلی شامل چهار فصل است و چارچوب نظری و پژوهشی روان‌درمانی در بیماران مبتلا به سرطان را معرفی می‌کند. این بخش بر واکنش‌های هیجانی، مدل شناختی سازگاری، کیفیت زندگی و ارزیابی شواهد مربوط به روان‌درمانی و بقا تمرکز دارد.

فصل اول: بیماران مبتلا به سرطان چه احساساتی را تجربه می‌کنند؟

واکنش افراد به تشخیص سرطان ممکن است شامل ترس، اندوه، خشم، ناباوری، احساس درماندگی یا نگرانی درباره آینده باشد. نوع و شدت این واکنش‌ها به عوامل متعددی مانند مرحله بیماری، تجربه قبلی فرد، منابع حمایتی، وضعیت جسمی و شرایط اجتماعی وابسته است.

تمایز میان واکنش هیجانی قابل انتظار و اختلال روان‌پزشکی اهمیت دارد. همه بیماران پس از تشخیص سرطان به روان‌درمانی تخصصی نیاز ندارند، اما کسانی که آشفتگی پایدار یا اختلال عملکرد قابل‌توجه دارند، ممکن است از ارزیابی و مداخله حرفه‌ای بهره ببرند.

فصل دوم: مدل شناختی سازگاری با سرطان

در مدل شناختی، برداشت فرد از بیماری می‌تواند بر هیجان‌ها و رفتارهای او تأثیر بگذارد. برای مثال، بیمار ممکن است تشخیص سرطان را به معنای از دست دادن کامل کنترل زندگی بداند یا نتیجه یک آزمایش نامشخص را نشانه قطعی وخامت بیماری تفسیر کند.

درمانگر با بررسی این برداشت‌ها تلاش می‌کند میان واقعیت پزشکی، پیش‌بینی‌های فرد و پیامدهای رفتاری آن‌ها تمایز ایجاد کند. هدف، جایگزین کردن نگرانی واقعی با اطمینان کاذب نیست؛ بلکه کمک به مدیریت عدم قطعیت و شناخت راهکارهای مقابله مؤثر است.

فرمول‌بندی باید متناسب با شرایط فردی بیمار باشد و نقش درد، خستگی، درمان‌های پزشکی و عوامل اجتماعی را نیز در نظر بگیرد.

فصل سوم: آیا CBT می‌تواند کیفیت زندگی را بهبود دهد؟

فصل سوم به بررسی نقش درمان شناختی ـ رفتاری در کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان می‌پردازد. کیفیت زندگی مفهومی چندبعدی است و می‌تواند عملکرد جسمی، روان‌شناختی، اجتماعی و تجربه نشانه‌ها را در بر بگیرد.

مداخلات CBT ممکن است برای کاهش بعضی نشانه‌های اضطراب و افسردگی، بهبود شیوه مقابله با بیماری و مدیریت برخی مشکلات همراه مفید باشند. بااین‌حال، میزان اثربخشی به ویژگی‌های بیمار، نوع مداخله و پیامد مورد بررسی وابسته است.

بنابراین، بهبود کیفیت زندگی نباید با درمان خود سرطان یا بهبود قطعی پیامدهای جسمی آن یکسان دانسته شود.

فصل چهارم: آیا روان‌درمانی بر طول مدت بقای بیماران تأثیر دارد؟

این فصل به یکی از پرسش‌های حساس روان‌انکولوژی اختصاص دارد: آیا مداخلات روان‌شناختی می‌توانند طول عمر بیماران مبتلا به سرطان را تغییر دهند؟

برای پاسخ به این پرسش باید میان کاهش آشفتگی روان‌شناختی، بهبود کیفیت زندگی و افزایش بقا تمایز گذاشت. شواهد مفید بودن حمایت روان‌شناختی برای برخی پیامدهای روانی را نمی‌توان مستقیماً به اثبات افزایش طول عمر تعمیم داد.

در معرفی علمی کتاب لازم است از ادعاهایی مانند «مثبت‌اندیشی سرطان را درمان می‌کند» یا «CBT موجب افزایش قطعی بقای بیمار می‌شود» پرهیز شود. چنین ادعاهایی پشتوانه کافی ندارند و می‌توانند بار روانی ناموجهی بر بیماران تحمیل کنند.

بخش دوم: درمان شناختی ـ رفتاری برای افراد مبتلا به سرطان

بخش دوم کتاب شامل فصل‌های پنجم تا هفدهم است و کاربرد عملی مداخلات روان‌شناختی را بررسی می‌کند. موضوعات آن از ساختار جلسات و تجربه هیجان‌ها تا فنون شناختی و رفتاری، کار با زوج‌ها، مراقبت تسکینی و گروه‌درمانی گسترش می‌یابند.

فصل پنجم: مروری بر فرایند درمان

در روان‌درمانی بیماران مبتلا به سرطان، ارزیابی اولیه باید شامل مشکل اصلی، وضعیت پزشکی، میزان آشفتگی روان‌شناختی، شرایط خانوادگی و اهداف بیمار باشد.

برنامه درمانی ممکن است با توجه به مرحله بیماری، دوره‌های درمان پزشکی و توان جسمی فرد نیازمند انعطاف‌پذیری بیشتری باشد. برای مثال، مدت جلسات یا حجم تمرین‌های بین جلسات ممکن است در بیمار دچار خستگی شدید با فردی که از نظر جسمی وضعیت پایدارتری دارد متفاوت باشد.

این فصل به درمانگر کمک می‌کند اصول عمومی CBT را با واقعیت محیط انکولوژی هماهنگ کند.

فصل ششم: ساختار جلسه درمان

جلسات CBT معمولاً با تعیین هدف، بررسی وضعیت بیمار، انتخاب مسئله اصلی و مرور اقدام‌های درمانی سازمان‌دهی می‌شوند. در محیط انکولوژی، لازم است برای تغییرات ناگهانی شرایط جسمی یا دریافت اطلاعات پزشکی جدید نیز انعطاف وجود داشته باشد.

رابطه درمانی در این شرایط اهمیت ویژه‌ای دارد. درمانگر باید بتواند همدلی و حمایت را با ارزیابی دقیق افکار، هیجان‌ها و رفتارها ترکیب کند و در عین حال به استقلال بیمار احترام بگذارد.

فصل هفتم: تجربه و بیان هیجان‌ها در روان‌درمانی کمکی

بیماران مبتلا به سرطان ممکن است در بیان ترس، خشم، غم یا نگرانی درباره مرگ با دشواری روبه‌رو شوند. بعضی افراد ترجیح می‌دهند احساسات خود را با دیگران مطرح کنند و برخی دیگر تمایل کمتری به بیان هیجان دارند.

نقش درمانگر ایجاد فضایی ایمن برای شناخت و بیان هیجان‌هاست، بدون آنکه شیوه واحدی را به تمام بیماران تحمیل کند. لازم نیست هر بیمار برای سازگاری مناسب، همواره درباره تمام احساسات خود صحبت کند.

درمان همچنین می‌تواند به بیمار کمک کند نیازهای عاطفی خود را شناسایی و درباره آن‌ها با خانواده یا تیم درمان گفت‌وگو کند.

فصل هشتم: فنون رفتاری

فنون رفتاری ممکن است در مدیریت کناره‌گیری، کاهش فعالیت، اجتناب و بعضی مشکلات روزمره کاربرد داشته باشند. برنامه‌ریزی فعالیت، حل مسئله و روش‌های آرام‌سازی از مداخلاتی هستند که متناسب با شرایط بیمار می‌توانند بررسی شوند.

بااین‌حال، کاهش فعالیت در بیمار مبتلا به سرطان همیشه ناشی از افسردگی یا اجتناب نیست. درد، کم‌خونی، خستگی مرتبط با سرطان و عوارض درمان نیز ممکن است توانایی فعالیت را محدود کنند.

بنابراین، مداخلات رفتاری باید با ارزیابی وضعیت پزشکی و هماهنگی با تیم درمان انجام شوند.

فصل نهم: فنون شناختی پایه

در این فصل، روش‌های شناختی برای شناسایی افکار خودکار و بررسی برداشت‌های فرد از موقعیت مطرح می‌شوند. بیمار ممکن است درباره تغییر ظاهر، کاهش توانایی جسمی یا وابستگی به دیگران برداشت‌هایی داشته باشد که آشفتگی او را افزایش دهند.

درمان شناختی تلاش می‌کند میان واقعیت، احتمال و تفسیر فرد تفاوت قائل شود. بااین‌حال، در سرطان بعضی پیامدهای منفی واقعاً ممکن هستند و درمانگر باید از رد کردن نگرانی‌های موجه بپرهیزد.

فصل دهم: کار با اضطراب و افسردگی

اضطراب و افسردگی از مشکلات مهم در روان‌انکولوژی هستند، اما شناسایی آن‌ها ممکن است به دلیل هم‌پوشانی برخی نشانه‌ها با بیماری یا درمان پیچیده شود.

برای مثال، اختلال خواب، کاهش انرژی و تغییر اشتها ممکن است هم در افسردگی و هم در بعضی وضعیت‌های پزشکی مشاهده شوند. ارزیابی باید سیر نشانه‌ها، وضعیت خلق، افکار مرتبط و پیامدهای عملکردی را نیز در نظر بگیرد.

فنون شناختی و رفتاری می‌توانند در شرایط مناسب برای کاهش نگرانی‌های افراطی، مدیریت اجتناب و بهبود مشارکت در فعالیت‌های متناسب به کار روند. در موارد شدید، همکاری روان‌پزشک و سایر اعضای تیم درمان اهمیت بیشتری دارد.

فصل یازدهم: کاربرد فنون شناختی و رفتاری در مشکلات شایع سرطان

بیماران مبتلا به سرطان ممکن است با مشکلاتی مانند بی‌خوابی، خستگی، تهوع، درد و نگرانی درباره درمان روبه‌رو شوند.

رویکرد شناختی ـ رفتاری می‌تواند برای بعضی از این مشکلات نقش مکمل داشته باشد. برای مثال، مداخلات تخصصی بی‌خوابی ممکن است به اصلاح رفتارهای تداوم‌دهنده مشکل کمک کنند و بعضی روش‌های روان‌شناختی نیز در مدیریت تجربه خستگی یا تهوع پیش‌بینانه کاربرد داشته باشند.

بااین‌حال، مشکلات یادشده ممکن است علل پزشکی مهمی داشته باشند. ازاین‌رو، درمان روان‌شناختی نباید جایگزین بررسی پزشکی یا درمان دارویی و حمایتی مناسب شود.

فصل دوازدهم: باورهای بنیادین و مفروضه‌های مرتبط با سرطان

تشخیص سرطان ممکن است باورهای بنیادین بیمار درباره امنیت، کنترل، استقلال، هویت و آینده را تغییر دهد.

برای مثال، فردی که پیش‌تر استقلال جسمی را بخش اصلی ارزشمندی خود می‌دانسته است، ممکن است هنگام نیاز به کمک دیگران دچار احساس بی‌ارزشی شود. در چنین شرایطی، بررسی مفروضه‌های عمیق‌تر می‌تواند به ایجاد معنایی انعطاف‌پذیرتر از توانایی و ارزشمندی کمک کند.

این مداخله باید با احترام به واقعیت تجربه بیمار و بدون تحمیل برداشت درمانگر انجام شود.

فصل سیزدهم: کار با زوج‌ها

سرطان ممکن است بر روابط عاطفی، نقش‌های خانوادگی، ارتباط جنسی و تقسیم مسئولیت‌های روزمره تأثیر بگذارد. هم بیمار و هم شریک زندگی او ممکن است نگرانی‌ها و نیازهایی داشته باشند که بیان کردن آن‌ها دشوار باشد.

در کار با زوج‌ها، آموزش ارتباط روشن، بیان نیازها، شنیدن نگرانی‌های طرف مقابل و حل مسئله مشترک اهمیت دارد.

بااین‌حال، لازم است نیازها و ترجیحات فرد مبتلا به بیماری در مرکز توجه قرار گیرند و از این فرض که تمام زوج‌ها باید به یک شیوه با سرطان مواجه شوند پرهیز شود.

فصل چهاردهم: CBT در بیماری پیشرفته و مراحل پایانی زندگی

در بیماری پیشرفته یا مراحل پایانی زندگی، اهداف مداخله ممکن است با دوره‌های اولیه درمان متفاوت باشند. بیمار ممکن است بیش از کاهش یک نمره پرسشنامه، به حمایت برای مواجهه با نگرانی‌های وجودی، حفظ ارتباط با نزدیکان و تصمیم‌گیری درباره مراقبت نیاز داشته باشد.

در چنین شرایطی، CBT باید با مراقبت تسکینی و نیازهای واقعی فرد هماهنگ شود. توجه به آسایش، استقلال، ترجیحات بیمار و کیفیت زندگی اهمیت اساسی دارد.

هدف روان‌درمانی در این مرحله الزاماً ایجاد احساس مثبت نیست، بلکه می‌تواند کاهش رنج و کمک به مواجهه معنادار با شرایط دشوار باشد.

فصل پانزدهم: اختلال سوگ طولانی‌مدت در مراقبان سوگوار

فصل پانزدهم به سوگ طولانی‌مدت در مراقبان اصلی پس از فوت بیمار اختصاص دارد. سوگ واکنشی انسانی به فقدان است و بیشتر افراد برای تجربه اندوه پس از مرگ نزدیکان نیازی به تشخیص اختلال روان‌پزشکی ندارند.

بااین‌حال، در بعضی افراد، نشانه‌های شدید و پایدار سوگ ممکن است به اختلال قابل‌توجه در عملکرد منجر شوند. تشخیص چنین وضعیتی مستلزم توجه به مدت نشانه‌ها، شدت رنج، زمینه فرهنگی و معیارهای تشخیصی معتبر است.

این فصل نشان می‌دهد که دامنه حمایت روان‌شناختی در سرطان می‌تواند خانواده و مراقبان را حتی پس از پایان زندگی بیمار نیز در بر بگیرد.

فصل شانزدهم: گروه‌درمانی

گروه‌درمانی ممکن است فرصتی برای دریافت حمایت، تبادل تجربه و یادگیری مهارت‌های مقابله‌ای فراهم کند.

در برنامه‌های گروهی مبتنی بر CBT، آموزش مهارت، بررسی افکار و رفتارها و تمرین راهبردهای مقابله‌ای می‌توانند در چارچوب جلسات ساختاریافته انجام شوند.

بااین‌حال، حضور در گروه برای تمام بیماران مناسب یا مطلوب نیست. وضعیت جسمی، ترجیحات فرد، محرمانگی و ترکیب اعضای گروه از ملاحظات مهم انتخاب این روش هستند.

فصل هفدهم: جمع‌بندی

فصل پایانی مرجع اصلی، مباحث نظری و عملی کتاب را یکپارچه می‌کند. پیام اصلی اثر آن است که CBT می‌تواند با انعطاف‌پذیری و توجه به شرایط پزشکی، به بیماران در مدیریت آشفتگی روان‌شناختی و مشکلات سازگاری کمک کند.

بااین‌حال، این رویکرد باید بخشی از مراقبت جامع سرطان باشد و نباید نقش درمان‌های انکولوژیک، مراقبت تسکینی یا حمایت اجتماعی را نادیده بگیرد.

پیوست‌ها و ابزارهای آموزشی مرجع

مرجع انگلیسی شامل پیوست‌هایی درباره مقابله با سرطان، خطاهای شناختی، برنامه هفتگی فعالیت، ثبت افکار و ابزارهای سنجش سازگاری و نگرانی‌های مرتبط با سرطان است.

این ابزارها می‌توانند در آموزش، مفهوم‌پردازی و پایش درمان مفید باشند؛ اما برای استفاده حرفه‌ای از مقیاس‌ها باید نسخه معتبر، شیوه نمره‌گذاری و شرایط مجاز کاربرد آن‌ها بررسی شود.

وجود ابزارها در مرجع انگلیسی به‌تنهایی تأیید نمی‌کند که همه آن‌ها با همان شکل در چاپ فارسی بازتولید شده‌اند.

تفاوت با کتاب‌های عمومی درمان شناختی ـ رفتاری

منابع عمومی CBT مانند «آموزش درمان شناختی ـ رفتاری» اثر جسی رایت، مبانی مهارت‌های درمانگر، مفهوم‌پردازی مورد و فنون شناختی و رفتاری را برای طیفی از مشکلات روان‌شناختی معرفی می‌کنند.

در مقابل، «راهنمای آکسفورد درمان شناختی ـ رفتاری سرطان» این فنون را در شرایط خاص بیماران انکولوژی و مراقبت تسکینی بررسی می‌کند.

تفاوت اصلی در توجه به واقعیت تهدید پزشکی، محدودیت‌های جسمی، تغییر اهداف درمان، روابط خانوادگی و نیازهای روان‌شناختی بیماران مبتلا به بیماری‌های تهدیدکننده زندگی است.

تفاوت با کتاب شیمی‌درمانی بالینی

کتاب «شیمی‌درمانی بالینی؛ جلد اول: داروهای شیمی‌درمانی» بر فارماکولوژی داروهای ضدسرطان، آماده‌سازی، تجویز و عوارض آن‌ها تمرکز دارد.

اما «راهنمای آکسفورد درمان شناختی ـ رفتاری سرطان» یک منبع روان‌درمانی است و به سازگاری روان‌شناختی، اضطراب، افسردگی، مهارت‌های مقابله‌ای و حمایت از بیمار و خانواده می‌پردازد.

بنابراین، این دو اثر موضوعات مکمل دارند، اما از نظر کاربرد حرفه‌ای، مخاطب اصلی و هدف درمانی کاملاً متفاوت‌اند.

ارزیابی علمی و محدودیت‌های کتاب

یکی از امتیازهای مهم اثر، توجه به سازگاری CBT با محیط واقعی انکولوژی است. نویسندگان از نمونه‌های بالینی برای توضیح مداخلات استفاده می‌کنند و موضوعاتی مانند بیماری پیشرفته، سوگ، ارتباط زوج‌ها و مراقبت تسکینی را نیز در چارچوب کتاب قرار می‌دهند.

همچنین، اختصاص فصل مستقل به شواهد مربوط به کیفیت زندگی و بقای بیماران، امکان تفکیک پیامدهای روان‌شناختی از پیامدهای پزشکی را فراهم می‌کند.

بااین‌حال، ویرایش دوم مرجع اصلی در سال ۲۰۱۱ منتشر شده است. از آن زمان، پژوهش‌های روان‌انکولوژی، روش‌های غربالگری آشفتگی و مداخلات حمایتی توسعه یافته‌اند. بنابراین، برای کاربرد بالینی کنونی لازم است مطالب کتاب با شواهد و راهنماهای جدیدتر تطبیق داده شوند.

همچنین، مطالعه این کتاب برای یادگیری مفاهیم و روش‌ها سودمند است، اما جایگزین آموزش حرفه‌ای روان‌درمانی، تجربه بالینی تحت نظارت یا همکاری با تیم درمان سرطان محسوب نمی‌شود.

نقاط قوت کتاب

• تألیف توسط استرلینگ موری و استیون گریر، متخصصان روان‌پزشکی و روان‌انکولوژی
• ترجمه ویرایش دوم مرجع تخصصی انتشارات دانشگاه آکسفورد
• ساختار دو‌بخشی و ۱۷ فصلی در مرجع اصلی
• توجه به واکنش‌های هیجانی و سازگاری با تشخیص سرطان
• بررسی مدل شناختی مشکلات روان‌شناختی مرتبط با سرطان
• تفکیک پیامدهای کیفیت زندگی از پرسش مربوط به طول مدت بقا
• ارائه نمونه‌های بالینی و فنون شناختی و رفتاری
• پرداختن به اضطراب، افسردگی، بی‌خوابی، خستگی و تهوع
• توجه به باورهای بنیادین و تغییرات هویت بیمار
• بررسی مداخلات مرتبط با ارتباط زوج‌ها و خانواده
• پوشش مراقبت تسکینی، بیماری پیشرفته و سوگ مراقبان
• معرفی گروه‌درمانی و ابزارهای ارزیابی در مرجع اصلی

مخاطبان مناسب و نامناسب کتاب

کتاب برای روان‌شناسان بالینی، روان‌درمانگران شناختی ـ رفتاری، روان‌پزشکان، متخصصان روان‌انکولوژی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته‌های مرتبط مناسب است. پزشکان، پرستاران انکولوژی و اعضای تیم مراقبت تسکینی نیز می‌توانند برای شناخت نیازهای روان‌شناختی بیماران از مباحث مرتبط آن استفاده کنند.

در مقابل، این اثر برای افرادی که به دنبال راهنمای شیمی‌درمانی، انتخاب داروهای ضدسرطان یا خوددرمانی سرطان هستند، مناسب نیست. همچنین، بیماران و خانواده‌ها ممکن است برای مطالعه عمومی به منابعی با زبان ساده‌تر نیاز داشته باشند.

خرید کتاب راهنمای آکسفورد درمان شناختی ـ رفتاری سرطان

اگر به دنبال منبعی تخصصی برای مطالعه کاربرد درمان شناختی ـ رفتاری در روان‌انکولوژی، شناخت مشکلات سازگاری با سرطان و آشنایی با مداخلات روان‌شناختی در مراقبت از بیماران و خانواده‌های آنان هستید، کتاب راهنمای آکسفورد درمان شناختی ـ رفتاری سرطان، نوشته استرلینگ موری و استیون گریر، ترجمه وحید صادقی فیروزآبادی، معصومه بارانی و فاطمه دهاقین بذرافشان، انتشارات ارجمند می‌تواند انتخاب مناسبی برای مطالعه دانشگاهی و حرفه‌ای باشد. برای مشاهده مشخصات کتاب، بررسی قیمت و موجودی و ثبت سفارش می‌توانید به فروشگاه اینترنتی کتاب شناسنامه مراجعه کنید.