نظریه های سازمان و مدیریت پیشرفته

معرفی کتاب نظریه‌های سازمان و مدیریت پیشرفته

کتاب نظریه‌های سازمان و مدیریت پیشرفته، تدوین و گردآوری دکتر غلام‌حسین حیدری تفرشی، اثری دانشگاهی در حوزه مدیریت و نظریه سازمان است. محور اصلی کتاب، شناخت نظریه‌هایی است که برای توضیح ساختار، رفتار، تحول و اداره سازمان‌ها شکل گرفته‌اند و به دانشجو کمک می‌کنند سازمان را فراتر از مجموعه‌ای از اصول اجرایی مدیریت تحلیل کند.

نظریه سازمان چه چیزی را توضیح می‌دهد؟

نظریه سازمان به پرسش‌هایی بنیادی درباره چگونگی شکل‌گیری و عملکرد سازمان‌ها می‌پردازد: سازمان چگونه ساختار پیدا می‌کند، تصمیم‌ها چگونه شکل می‌گیرند، محیط چه اثری بر سازمان دارد و چرا یک الگوی مدیریتی در همه سازمان‌ها نتیجه یکسانی ایجاد نمی‌کند. مطالعه این مباحث، زمینه حرکت از آموزش اصول اولیه مدیریت به تحلیل نظری سازمان را فراهم می‌کند.

از نظریه‌های کلاسیک تا نگاه‌های جدیدتر به سازمان

مطالعه پیشرفته نظریه‌های سازمان مستلزم شناخت تحول اندیشه مدیریت است. دیدگاه‌های مختلف در دوره‌های گوناگون، سازمان را گاه ساختاری عقلایی و رسمی، گاه نظامی اجتماعی و انسانی و گاه سیستمی باز و وابسته به محیط در نظر گرفته‌اند. مقایسه این دیدگاه‌ها به دانشجو نشان می‌دهد که نظریه‌های مدیریت بر مفروضات متفاوتی درباره انسان، ساختار، محیط و کارایی استوارند.

سازمان به‌عنوان پدیده‌ای چندبعدی

در سطح پیشرفته، سازمان را نمی‌توان فقط از منظر سلسله‌مراتب و تقسیم کار توضیح داد. فرهنگ، قدرت، تصمیم‌گیری، محیط، فناوری، یادگیری و تغییر سازمانی از جمله متغیرهایی هستند که در تحلیل سازمان اهمیت پیدا می‌کنند. چنین رویکردی دانشجو را از حفظ تعریف نظریه‌ها به سمت مقایسه منطق و کاربرد آن‌ها هدایت می‌کند.

کاربرد نظریه در تحلیل مسائل مدیریتی

کارکرد نظریه صرفاً آشنایی با تاریخ اندیشه مدیریت نیست. نظریه‌ها چارچوب‌هایی برای مشاهده و تفسیر مسائل سازمانی فراهم می‌کنند. دانشجو با شناخت مفروضات هر رویکرد می‌تواند یک مسئله سازمانی را از زاویه‌های متفاوت بررسی کند و محدودیت استفاده از یک نظریه واحد برای توضیح همه موقعیت‌ها را بهتر بشناسد.

سطح و کاربرد کتاب

عنوان و رویکرد اثر نشان می‌دهد که کتاب در سطح دانشگاهی و فراتر از آشنایی مقدماتی با اصول مدیریت قرار دارد. برای استفاده مؤثرتر از آن، آشنایی قبلی با مبانی سازمان و مدیریت مفید است. دانشجویان مدیریت، مدیریت دولتی، مدیریت بازرگانی و رشته‌های مرتبط می‌توانند متناسب با سرفصل دانشگاهی خود از آن استفاده کنند.

درباره مؤلف

دکتر غلام‌حسین حیدری تفرشی در حوزه سازمان و مدیریت آثار متعددی تألیف و تدوین کرده است. در کتاب نظریه‌های سازمان و مدیریت پیشرفته نیز تمرکز بر ادبیات نظری سازمان و چارچوب‌هایی است که برای شناخت و تحلیل سازمان‌ها به کار می‌روند.

بررسی کتاب نظریه‌های سازمان و مدیریت پیشرفته

ارزش یک کتاب نظریه سازمان به تعداد نظریه‌هایی که نام می‌برد محدود نیست؛ مسئله مهم‌تر این است که خواننده بتواند تفاوت مفروضات، سطح تحلیل و قابلیت توضیحی دیدگاه‌ها را درک کند. نظریه‌های سازمان و مدیریت پیشرفته نیز باید با همین منطق خوانده شود: نه به‌عنوان فهرستی از صاحب‌نظران و تعریف‌ها، بلکه به‌عنوان مجموعه‌ای از چارچوب‌های متفاوت برای فهم سازمان.

این نوع مطالعه به‌ویژه برای دانشجوی تحصیلات تکمیلی اهمیت دارد. نظریه‌های سازمان گاهی مکمل و گاهی رقیب یکدیگرند و هرکدام تنها بخشی از واقعیت پیچیده سازمان را برجسته می‌کنند. بنابراین استفاده تحلیلی از کتاب مستلزم مقایسه نظریه‌ها، شناخت بستر تاریخی آن‌ها و توجه به محدودیت هر رویکرد است.

امضای اثر

خواندن سازمان از دریچه چارچوب‌های نظری متفاوت.

نقاط قوت کتاب

• تمرکز مستقیم بر نظریه سازمان و مدیریت در سطح پیشرفته
• مناسب برای عبور از اصول مقدماتی مدیریت به تحلیل نظری سازمان
• قابل استفاده در مطالعات دانشگاهی رشته‌های مدیریت
• کمک به شکل‌گیری زبان مفهومی لازم برای تحلیل مسائل سازمانی
• مناسب برای مطالعه در کنار متون اصلی و منابع پژوهشی نظریه سازمان

محدودیت‌های کتاب

• برای خواننده فاقد آشنایی با مبانی سازمان و مدیریت ممکن است نقطه شروع ساده‌ای نباشد.
• در حوزه نظریه سازمان، مطالعه خلاصه یا گردآوری نظریه‌ها به‌تنهایی جای مراجعه به آثار اصلی و پژوهش‌های جدید را نمی‌گیرد.
• کاربرد نظریه‌ها بدون توجه به زمینه تاریخی و مفروضات آن‌ها می‌تواند به برداشت ساده‌سازی‌شده از سازمان منجر شود.
• بدون دسترسی به فهرست کامل کتاب، نمی‌توان درباره میزان پوشش هر مکتب و نظریه یا توازن میان رویکردهای مختلف با قطعیت داوری کرد.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های مدیریت
• دانشجویان مدیریت دولتی و مدیریت بازرگانی
• افرادی که مبانی سازمان و مدیریت را مطالعه کرده‌اند و به دنبال ورود به سطح نظری پیشرفته‌تر هستند
• دانشجویانی که برای درس نظریه‌های سازمان و مدیریت به یک متن دانشگاهی نیاز دارند

این کتاب برای چه کسانی مناسب نیست؟

برای مخاطبی که هنوز با مفاهیم پایه سازمان و مدیریت آشنا نیست یا صرفاً به دنبال راهنمای عملی و اجرایی برای مدیریت روزمره یک کسب‌وکار است، این کتاب نقطه شروع مناسبی نیست. ماهیت اثر دانشگاهی و نظری است و باید متناسب با همین هدف مطالعه شود.

جایگاه کتاب در میان آثار هم‌موضوع

نظریه‌های سازمان و مدیریت پیشرفته در گروه منابع دانشگاهی نظریه سازمان قرار می‌گیرد. از نظر کارکرد باید آن را از کتاب‌های عمومی اصول مدیریت و منابع مهارت‌های مدیریتی جدا کرد. در مطالعه دانشگاهی پیشرفته نیز بهتر است این اثر در کنار منابع مرجع نظریه سازمان و متون اصلی صاحب‌نظران مطالعه شود تا دانشجو علاوه بر جمع‌بندی دیدگاه‌ها، با استدلال و زمینه شکل‌گیری نظریه‌ها نیز آشنا شود.

نگاه شناسنامه

ارزش این کتاب زمانی بیشتر می‌شود که نظریه‌ها به‌جای مجموعه‌ای برای حفظ‌کردن، ابزارهایی برای دیدن سازمان تلقی شوند. خواننده باید از هر نظریه بپرسد «چه چیزی را خوب توضیح می‌دهد و چه چیزی را نادیده می‌گیرد؟»؛ همین پرسش مرز میان مطالعه مقدماتی مدیریت و فهم پیشرفته نظریه سازمان است.