Every Day

معرفی کتاب Every Day اثر David Levithan

کتاب Every Day یا «هر روز» نوشته David Levithan یک رمان عاشقانه و گمانه‌زن برای مخاطب نوجوان است که ایده‌ای ساده اما پرظرفیت را دنبال می‌کند: شخصیت اصلی که خود را A می‌نامد، هر صبح در بدن نوجوانی متفاوت از خواب بیدار می‌شود و فقط تا پایان همان روز در آن بدن باقی می‌ماند.

A بدن ثابت، خانواده ثابت و حتی جنسیت جسمانی ثابتی ندارد. سال‌ها یاد گرفته است با چند قاعده زندگی کند: بیش از اندازه وابسته نشود، توجه دیگران را جلب نکند و تا حد امکان زندگی میزبانان موقت خود را تغییر ندهد. این نظم زمانی به هم می‌ریزد که A یک روز در بدن Justin بیدار می‌شود و با دوست‌دختر او، Rhiannon، آشنا می‌شود.

داستان Every Day درباره چیست؟

A از زمانی که به یاد می‌آورد هر روز زندگی شخص دیگری را برای بیست‌وچهار ساعت تجربه کرده است. بدن‌هایی که در اختیار او قرار می‌گیرند معمولاً متعلق به نوجوانانی هم‌سن او و در محدوده جغرافیایی نسبتاً نزدیک هستند و A به بخشی از خاطرات و اطلاعات لازم برای ادامه زندگی روزانه آن‌ها دسترسی دارد.

تا پیش از آشنایی با Rhiannon، هدف اصلی A این بوده که کمترین اثر ممکن را بر زندگی میزبان بگذارد. اما احساس تازه‌ای که نسبت به Rhiannon شکل می‌گیرد این قاعده را دشوار می‌کند؛ زیرا حفظ یک رابطه پایدار برای کسی که هر صبح چهره، بدن، خانواده و شرایط اجتماعی متفاوتی دارد تقریباً ناممکن به نظر می‌رسد.

A؛ هویتی بدون بدن ثابت

A از نظر جسمانی نه مرد است و نه زن، زیرا هیچ بدن دائمی ندارد. تجربه زندگی در بدن‌هایی با جنسیت، ظاهر، قومیت، گرایش جنسی، وضعیت اجتماعی و شرایط خانوادگی متفاوت باعث شده مفهوم هویت برای A بیش از ظاهر فیزیکی به حافظه، تجربه و انتخاب وابسته باشد.

David Levithan از این وضعیت برای طرح پرسشی استفاده می‌کند که در مرکز کتاب قرار دارد: اگر بدن، ظاهر و بسیاری از شرایط بیرونی هر روز تغییر کنند، چه چیزی همچنان باعث می‌شود یک فرد همان شخص باقی بماند؟

Rhiannon و دشواری دوست داشتن فردی بدون چهره ثابت

Rhiannon نخست A را در بدن Justin می‌شناسد، بدون اینکه بداند رفتار متفاوت دوست‌پسرش در آن روز نتیجه حضور فرد دیگری است. رابطه آن‌ها زمانی پیچیده‌تر می‌شود که حقیقت شرایط A آشکار می‌شود.

برای Rhiannon مسئله فقط پذیرفتن یک پدیده فراطبیعی نیست. او باید بفهمد آیا می‌تواند با فردی رابطه داشته باشد که هر بار با ظاهری متفاوت ظاهر می‌شود و هیچ تضمینی وجود ندارد فردا در چه بدن یا شرایطی خواهد بود.

عشق بدون ظاهر ثابت

Every Day از ایده جابه‌جایی بدن برای بررسی رابطه میان عشق و ظاهر استفاده می‌کند. A ممکن است یک روز در بدن یک دختر و روز دیگر در بدن یک پسر بیدار شود؛ ممکن است میزبان از نظر ظاهر، قومیت، وضعیت جسمی یا سبک زندگی کاملاً با روز قبل متفاوت باشد.

در نتیجه رابطه A و Rhiannon دائماً این پرسش را مطرح می‌کند که انسان تا چه اندازه می‌تواند فردی را مستقل از بدن او دوست داشته باشد و در عین حال، آیا می‌توان اهمیت جسم و تجربه جسمانی را کاملاً نادیده گرفت.

مسئله رضایت و مسئولیت در بدن دیگران

یکی از لایه‌های مهم داستان به اختیار A در زندگی میزبانان مربوط می‌شود. A می‌تواند در طول یک روز تصمیم‌هایی بگیرد که صاحب اصلی بدن بعداً با پیامد آن‌ها روبه‌رو شود. به همین دلیل A برای خودش قواعد اخلاقی سختی تعیین کرده است.

عاشق شدن این نظم را به چالش می‌کشد. هرچه A برای دیدن Rhiannon بیشتر تلاش می‌کند، مرز میان خواسته شخصی و حق میزبان موقت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و کتاب عمداً برخی انتخاب‌های A را از نظر اخلاقی ساده و بی‌مسئله نشان نمی‌دهد.

هر بدن، یک زندگی متفاوت

ساختار روزانه رمان به Levithan اجازه می‌دهد در هر بخش تصویری کوتاه از زندگی نوجوانی دیگر ارائه کند. A با خانواده‌ها، روابط، شرایط جسمی، گرایش‌های جنسی و مشکلات متفاوتی روبه‌رو می‌شود و برای مدت کوتاهی باید در چارچوب همان زندگی حرکت کند.

این ساختار، Every Day را علاوه بر داستان عاشقانه به تمرینی درباره همدلی تبدیل می‌کند. شخصیت اصلی نه فقط دیگران را مشاهده می‌کند، بلکه ناچار است جهان را موقتاً از درون شرایط آن‌ها تجربه کند.

فانتزی یا رمان عاشقانه؟

Every Day یک ایده فراطبیعی دارد، اما تمرکز اصلی کتاب بر توضیح علمی یا جادویی نحوه جابه‌جایی A نیست. Levithan از این فرض گمانه‌زن به‌عنوان ابزاری برای بررسی عشق، هویت، جنسیت، تنهایی و مسئولیت استفاده می‌کند.

بنابراین کتاب را بهتر است رمان عاشقانه نوجوان با عناصر فانتزی و speculative fiction دانست، نه فانتزی جهان‌سازی‌شده با نظام جادویی مفصل.

جایگاه Every Day در مجموعه

Every Day نخستین کتاب این جهان است. Another Day بخش مهمی از همان داستان را از زاویه دید Rhiannon روایت می‌کند و به همین دلیل بیش از یک دنباله معمول، اثری همراه و مکمل برای کتاب نخست است.

Someday سپس داستان را گسترش می‌دهد و دوباره به A، Rhiannon و شخصیت‌های مرتبط بازمی‌گردد. برای شروع مجموعه باید Every Day ابتدا خوانده شود.

سطح و مخاطب کتاب

ناشر Every Day را برای گروه سنی 12 سال به بالا و پایه هفتم به بعد معرفی می‌کند. موضوعاتی مانند هویت، روابط عاطفی، افسردگی، مصرف مواد، گرایش جنسی و برخی موقعیت‌های دشوار زندگی نوجوانان نیز در داستان حضور دارند.

با وجود زبان قابل‌دسترس، پرسش‌های کتاب درباره خود، بدن، عشق و اخلاق باعث می‌شوند اثر برای خوانندگان بزرگسال نیز قابل‌توجه باشد.

درباره David Levithan

David Levithan نویسنده و ویراستار آمریکایی ادبیات نوجوان است. او علاوه بر Every Day آثاری مانند Boy Meets Boy را نوشته و در کتاب‌هایی مانند Will Grayson, Will Grayson با John Green و Nick & Norah's Infinite Playlist با Rachel Cohn همکاری کرده است. Levithan همچنین editorial director در Scholastic و بنیان‌گذار imprint نوجوان PUSH بوده است.

بررسی کتاب Every Day

Every Day از آن دسته رمان‌هایی است که قدرت اصلی آن بیش از پیچیدگی پیرنگ، در کیفیت فرض اولیه قرار دارد. «هر روز در بدن فردی متفاوت بیدار شدن» می‌توانست صرفاً ابزاری برای ساخت مجموعه‌ای از موقعیت‌های عجیب باشد، اما Levithan آن را به مسئله‌ای درباره هویت تبدیل می‌کند: وقتی تقریباً همه نشانه‌های ظاهری فرد تغییرپذیر باشند، چه چیزی از «خود» باقی می‌ماند؟

رابطه A و Rhiannon نیز همین پرسش را از سطح فلسفی به سطح عملی می‌آورد. ایده دوست داشتن فردی مستقل از ظاهر جذاب است، اما کتاب به‌درستی نشان می‌دهد که بدن در یک رابطه کاملاً بی‌اهمیت نیست. هر بدن خانواده، پیشینه، محدودیت و زندگی خودش را دارد و انتخاب‌های A می‌توانند بر فردی اثر بگذارند که حتی اجازه حضور A را نداده است.

امضای اثر

یک عشق ثابت در زندگی‌ای که بدن، چهره و هویت اجتماعی هر روز تغییر می‌کند.

نقاط قوت کتاب

• فرض داستانی بسیار روشن و متمایز درباره زندگی هر روز در بدنی متفاوت
• بررسی هویت بدون وابستگی کامل به جنسیت و ظاهر فیزیکی
• پیوند طبیعی مسئله عشق با همدلی و تجربه زندگی دیگران
• ساختار روزانه‌ای که ریتم و تنوع طبیعی به روایت می‌دهد
• طرح پرسش‌های اخلاقی درباره اختیار و استفاده از بدن میزبان
• زبان قابل‌دسترس در کنار موضوعات فلسفی و هویتی پیچیده
• شخصیت مرکزی‌ای که چارچوب‌های ثابت جنسیت را به شکل طبیعی به چالش می‌کشد

محدودیت‌های کتاب

• بسیاری از میزبانان A فقط برای مدت کوتاهی وارد داستان می‌شوند و فرصت شخصیت‌پردازی کامل پیدا نمی‌کنند.
• صدای ثابت و مسلط A گاهی باعث می‌شود تفاوت میان زندگی میزبانان کمتر از ظرفیت اولیه ایده احساس شود.
• اصرار A برای حفظ ارتباط با Rhiannon عمداً مسائل اخلاقی درباره رضایت و دخالت در زندگی میزبانان ایجاد می‌کند و ممکن است برای برخی خوانندگان ناراحت‌کننده باشد.
• کتاب توضیح کاملی درباره منشأ یا سازوکار وضعیت A ارائه نمی‌کند و مخاطبی که پاسخ‌های دقیق جهان‌سازی می‌خواهد ممکن است ناراضی بماند.
• مسیر بزرگ‌تر A و ماهیت افرادی مانند او در همین جلد کاملاً بسته نمی‌شود و در آثار بعدی گسترش پیدا می‌کند.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

• خوانندگان رمان عاشقانه نوجوان با ایده‌ای غیرمعمول
• علاقه‌مندان به داستان‌های هویت، جنسیت و خودشناسی
• خوانندگانی که از speculative fiction شخصیت‌محور لذت می‌برند
• مخاطبان داستان‌هایی درباره همدلی و تجربه زندگی از نگاه دیگران
• طرفداران رمان‌های نوجوان با پرسش‌های اخلاقی و فلسفی
• کسانی که می‌خواهند مجموعه Every Day را از ابتدا آغاز کنند

این کتاب برای چه کسانی مناسب نیست؟

Every Day برای مخاطبی که به دنبال فانتزی با توضیح دقیق منشأ قدرت‌ها، جهان‌سازی گسترده یا اکشن پرحجم است انتخاب مناسبی نیست. همچنین اگر خواننده با روایت‌های عاشقانه درون‌نگر یا داستان‌هایی که پاسخ همه پرسش‌های فراطبیعی را ارائه نمی‌کنند ارتباط نمی‌گیرد، ممکن است فرض جذاب کتاب را قوی‌تر از پیرنگ آن بداند.

جایگاه کتاب در میان آثار هم‌موضوع

Every Day در میان رمان‌های Young Adult هویت‌محور با استفاده از یک فرض فراطبیعی ساده جایگاه مشخصی دارد. کتاب به‌جای آنکه تنوع جنسیت و بدن را به مجموعه‌ای از بحث‌های مستقیم تبدیل کند، شخصیت اصلی را عملاً مجبور می‌کند هر روز در شرایط جسمانی و اجتماعی متفاوتی زندگی کند.

Publishers Weekly در کنار تحسین پرسش مرکزی اثر، یک محدودیت مهم را نیز مطرح کرده است: با وجود تنوع زیاد بدن‌هایی که A تجربه می‌کند، صدای ذهنی ثابت A چنان غالب است که همه آن زندگی‌ها به یک اندازه مستقل و پیچیده نمی‌شوند. همین نکته مرز میان ایده بسیار قدرتمند کتاب و اجرای گاه محدودتر آن را روشن می‌کند.

نگاه شناسنامه

Every Day بیش از آنکه درباره امکان جابه‌جایی میان بدن‌ها باشد، درباره چیزهایی است که با تغییر بدن از بین نمی‌روند و چیزهایی که نمی‌توان آن‌ها را نادیده گرفت. Levithan از ایده‌ای فانتزی برای حذف موقت بسیاری از برچسب‌های ثابت هویت استفاده می‌کند، اما هوشمندانه اجازه نمی‌دهد بدن کاملاً بی‌اهمیت شود. مهم‌ترین ملاحظه کتاب، اخلاق تصمیم‌های A در زندگی میزبانان و محدود ماندن بعضی شخصیت‌های روزانه است؛ بااین‌حال پرسش مرکزی اثر درباره عشق، هویت و همدلی هنوز نیروی اصلی و ماندگار آن است.