تستوسترون و تمرین

تمرین‌های با شدت متوسط تا بالا باعث تحریک ترشح تستوسترون می‌شوند، در‌حالی‌که فعالیت‌های ورزشی با شدت کم تأثیری ندارند. بیشترین افزایش ترشح تستوسترون در بلافاصله تا 30 دقیقه پس از تمرین مشاهده شده است. در مقابل، تمرین‌های استقامتی با حجم بالا در صورت دریافت کالری ناکافی می‌تواند منجر به بروز کمبود نسبی انرژی در ورزش و در‌نتیجه کاهش سطح تستوسترون شود؛ با‌این‌حال در برخی مطالعات تمرین‌های استقامتی در یک جلسه باعث افزایش تستوسترون شده است. به‌عنوان‌مثال، در مطالعه‌ای افزایش ۳۱ درصدی غلظت تستوسترون در ۴۰ دقیقه پس از دویدن روی تردمیل گزارش شد. همین‌طور در مطالعۀ دیگر نیز افزایش ۳۷ درصدی سطح تستوسترون پس از تمرین‌های استقامتی شدت بالا مشاهده شد. از‌سویی‌دیگر، ارتباط تمرین‌های مقاومتی با تستوسترون به‌خوبی بررسی شده است. تمرین مقاومتی، به‌ویژه با شدت متوسط تا بالا، درگیری عضله‌های بزرگ، حجم تمرینی بیشتر و فواصل استراحتی کوتاه بین سِت‌ها باعث افزایش تستوسترون می‌شود. تمرین‌هایی که عضله‌های کوچک را درگیر می‌کنند _ حتی در شدت‌های بالا _ افزایش معناداری در ترشح تستوسترون ایجاد نمی‌کنند. در مطالعه‌ای روی مردان جوان تمرین‌نکرده، اجرای حرکت جلو بازو (یک دست) افزایش معناداری در تستوسترون ایجاد نکرد، در‌حالی‌که اجرای حرکت جلو ران و پرس پا (هر دو پا) افزایش معنا‌داری را نشان داد. همچنین تمرین با وزنه‌های آزاد در مقایسه با دستگاه‌ها از‌نظر تأثیر بر تستوسترون آزاد بررسی و نشان داده شده است که می‌تواند تأثیر معناداری بر ترشح تسترون نسبت به تمرین با دستگاه بگذارد. از‌نظر مکانیسم، برخی پژوهشگران این اثر را به فعال‌سازی محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–گناد و تحریک ترشح هورمون لوتئینی نسبت می‌دهند، هرچند شواهد برای نتیجه‌گیری قطعی کافی نیست. در بلند‌مدت، افزایش گذرا در سطح تستوسترون به دلیل اجرای تمرین‌های مقاومتی می‌تواند منجر به افزایش تودهٔ عضلانی و بهبود عملکرد شود. علاوه‌بر‌این، تمرین مقاومتی با دسترسی بیشتر گیرندهٔ آندروژن در عضلۀ اسکلتی، حساسیت عضله به تستوسترون را تقویت می‌کند.

خود‌ارضایی، مقاربت جنسی و پرهیز از رابطۀ جنسی

باور رایج این است که فعالیت جنسی می‌تواند عملکرد ورزشی را کاهش دهد؛ اما شواهد برای صحت این باور وجود ندارد و مطالعات نشان داده‌اند که ممکن است انزال سطح تستوسترون را افزایش دهد. ارتباط بین تعداد روابط جنسی و سطح تستوسترون در چند مطالعه بررسی شده است. این مطالعات گزارش داده‌اند که کاهش فعالیت جنسی با کاهش تستوسترون و بازگشت فعالیت جنسی با افزایش تستوسترون مرتبط است. خود‌ارضایی در گروه سنی متفاوت رایج است؛ با‌این‌حال اثرات و پرهیز از آن بر سطح تستوسترون هنوز به‌طور کامل مطالعه نشده است. در مطالعه‌ای نشان داده شد که پرهیز از خود‌ارضایی به مدت سه هفته باعث افزایش معنادار سطح تستوسترون می‌شود؛ اما خودِ انزال باعث تغییر سطح تستوسترون نمی‌شود. همین‌طور در مطالعه‌ای دیگر نشان داده شد که پس از یک هفته پرهیز از خود‌ارضایی، سطح تستوسترون تا ۱۴۵ درصد افزایش یافته است. این مطالعه محبوبیت زیادی پیدا کرد و حتی منجر به شکل‌گیری جنبش ضد خود‌ارضایی به نام «Nofap» شد که مزایای بسیاری برای پرهیز گزارش کرد. بعدها نسخۀ انگلیسی این مطالعه باز پس گرفته شد؛ اما نسخۀ چینی آن هنوز در دسترس است. مطالعۀ دیگر کاهش اُفت روزانۀ تستوسترون آزاد با خود‌ارضایی را گزارش کرد؛ با‌این‌حال نویسندگان انجام دادن مطالعه با حجم نمونۀ بسیار بیشتر را برای تأیید یافته توصیه کردند. به‌طوری کلی می‌توان نتیجه گرفت که ممکن است روابط جنسی یا خودارضایی تأثیر خاصی بر سطح تستوسترون، به‌ویژه در ورزشکاران پرورش اندام نداشته باشد؛ با‌این‌حال برای نتیجه‌گیری قطعی مطالعات بیشتر روی این گروه لازم است.

سونا و تستوسترون

بسیاری از ورزشکاران حمام سونا را به‌عنوان فرایند ریکاوری یا کاهش وزن استفاده می‌کنند و نشان داده شده است که اثراتی بر سیستم هورمونی دارد؛ با‌این‌حال تأثیر سونا بر سطح تستوسترون هنوز نامشخص است. مطالعه‌ای نشان داد که با حضور یک ساعت در سونا با دمای ۸۰ درجۀ سانتی‌گراد به مدت هفت روز (دو بار در روز) در ده آزمودنی مرد سالم تغییر معناداری در سطح تستوسترون مشاهده نشد. همچنین مطالعۀ دیگری نشان داد که سطح تستوسترون در طول مواجهه با سونا خشک با دمای ۸۰ درجۀ سانتی‌گراد افزایش می‌یابد. در مطالعه‌ای دیگر افزایش نسبت تستوسترون به کورتیزول (نه تستوسترون به‌تنهایی) در افرادی که به مدت یک ساعت در سونا بودند، بیشتر بود، به‌گونه‌ای که در افراد هیدراته (آب‌رسانی کامل) افزایش بیشتری مشاهده شد. از‌سویی‌دیگر نتایج مشابهی گزارش شد که نشان داد چهار جلسۀ دوازده دقیقه‌ای سونا با دمای ۹۰ درجۀ سانتی‌گراد و سپس شش دقیقه خنک‌سازی باعث افزایش معنادار در سطح تستوسترون در سی مرد بزرگسال نشد؛ اما کورتیزول کاهش یافت و در‌نتیجه نسبت تستوسترون به کورتیزول افزایش یافت. در مطالعه‌ای طولی گزارش شد که دو جلسۀ پانزده دقیقه‌ای سونا در هفته به مدت سه ماه تغییری در سطح تستوسترون ایجاد نکرد. بنابراین به نظر می‌رسد که استفاده از سونا سطح تستوسترون را تغییر نمی‌دهد؛ اما در مورد اثرات حمام سونا بر نسبت تستوسترون به کورتیزول پژوهش‌های بیشتری لازم است.

آب سرد و تستوسترون

در مورد ارتباط تستوسترون با غوطه‌وری در آب سرد (CWI) یک مطالعه نشان داد که پس از تمرین سطح تستوسترون ۲۱ درصد افزایش می‌یابد؛ اما پس از تحریک با آب سرد، ۱۰ درصد کاهش پیدا می‌کند. علاوه‌بر‌این، ممکن است غوطه‌وری در آب سرد پس از تمرین سطح تستوسترون در گردش خون را کاهش دهد، به‌گونه‌ای که سطح تستوسترون حتی پایین‌تر از سطح قبل از تمرین باشد.همین‌طور در مطالعه‌ای گزارش شد که غوطه‌وری در آب سرد پس از تمرین مقاومتی در بلند‌مدت  باعث کاهش قدرت و هایپرتروفی عضلانی می‌شود؛ ممکن است این اثر به دلیل کاهش دسترسی به تستوسترون، افزایش ویسکوزیته (چسبندگی) مایعات عضلانی و کاهش تحریک عصبی باشد.

تستوسترون و مُسکن‌ها

داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی برای کاهش درد و التهاب استفاده می‌شوند؛ اما اثرات هورمونی آن‌ها به‌خوبی بررسی نشده است. مطالعه‌ای روی انسان نشان داد که ممکن است ایبوپروفن فعالیت سلول‌های بیضه را سرکوب کند و احتمالاً باعث هیپوگونادیسم شود. مطالعه‌ای دیگر در شرایط آزمایشگاهی گزارش کرد که آسپرین و ایندومِتاسین می‌توانند در سطح بیضه باعث اختلالات هورمونی شوند. مطالعه‌ای دیگر نشان داد که مصرف داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی در مردان باعث سطح تستوسترون پایین‌تر می‌شود. در مقابل، مطالعه‌ای دیگر ارتباطی بین مصرف منظم داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی و سطح تستوسترون نشان نداد. گفتنی است که در مطالعه‌ای روی زنان مبتلا به هایپرآندروژنیسم، کاهش تستوسترون به دلیل اثر مهاری مستقیم ایبوپروفن بر استروژنز تخمدان گزارش شد. مطالعات نشان داده‌اند که استامینوفن با رشد غدد جنسی در جنین‌های حیوانی ارتباط منفی دارد. همچنین یک مطالعۀ آزمایشگاهی نشان داد که استامینوفن می‌تواند باعث اختلالات هورمونی در بیضه‌ها شود. یکی دیگر از داروهای رایج بین ورزشکاران، به‌ویژه نوجوانان، اوپیوئیدها هستند. برخی مطالعات نشان داده‌اند که ۷ درصد از ورزشکاران داروهای اوپیوئیدی (سوء) مصرف می‌کنند؛ بنابراین بررسی اثرات آن مهم است. اوپیوئیدها باعث سرکوب هورمون آزاد‌کنندۀ گنادوتروپین می‌شوند، تنظیم بالادستی تولید تستوسترون را مهار می‌کنند و بازخورد منفی استروژن و تستوسترون بر ترشح هورمون لوتئینی از هیپوفیز را کاهش می‌دهند. تخمین زده شده است که هیپوگونادیسم در بیش از ۶۰ درصدِ مردان مصرف‌کنندۀ اوپیوئید رخ می‌دهد و اوپیوئیدهای طولانی‌اثر با دوز بالاتر باعث شدت بیشتر هیپوگونادیسم می‌شوند؛ بنابراین مصرف اوپیوئید در ورزشکاران با توجه به اثرات آن بر سطح تستوسترون و همچنین سایر عوارض جانبی، مانند اعتیاد باید بسیار محدود باشد.